ادبیات و علوم انسانی
شتاسایی مولفه های کالبدی موثر در بهبود احساس امنیت شهروندان در فضاهای شهری( نمونه موردی: خیابان معلم و پاسداران شهر بیرجند)

محمد اسکندری ثانی؛ سحر سفالگر

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 خرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22034/fakh.2022.322520.1529

چکیده
  کیفیت مولفه های کالبدی سازنده فضاهای شهری و ارتباط آن با احساس امنیت، موجبات سرزندگی در فضاهای شهری را فراهم میکند. این مقاله با هدف شناسایی مولفه های کالبدی و تحلیل شدت تاثیر هر کدام در کیفیت احساس امنیت در خیابان معلم و پاسداران شهر بیرجند انجام گرفته است. شاخص های کالبدی فضای شهری مطلوب که در احساس امنیت شهروندان تاثیرگذار هستند، ...  بیشتر

بررسی پیشینه تاریخی و سیر تطور جمعیت شیر و خورشید ایران (با تکیه بر کارکرد شعبات آن در خراسان)

الهام ملک زاده؛ سمیه پورسلطانی

دوره 16، شماره 2 ، دی 1400، ، صفحه 123-142

http://dx.doi.org/10.22034/fakh.2021.292585.1476

چکیده
  جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران، یکی از نخستین مؤسسات خیریه در ایران است که نخستین تلاش­ها برای شکل­گیری آن به دوره قاجار بازمی­گردد. این جمعیت در بخش­های مختلف خدماتی، درمانی، آموزشی، اجتماعی و فرهنگی، درون مرزی و برون مرزی با هدف تسکین­بخشیدن به آلام انسان­ها، برقراری صلح پایدار و همچنین حمایت از سلامت انسان­ها بدون درنظرگرفتن ...  بیشتر

مطالعه تطبیقی منظر چندعملکردی باغ های تاریخی بیرجند (نمونه موردی: باغ رحیم‌آباد، بهلگرد، امیرآباد)

محمدرضا خلیل نژاد؛ سامان فرزین؛ سعیده مرادزاده میرزایی

دوره 15، شماره 2 ، اسفند 1399، ، صفحه 7-30

http://dx.doi.org/10.22034/fakh.2021.259692.1433

چکیده
  باغ ایرانی در طول تاریخ طولانی خود از هخامنشیان تا پهلوی، علاوه بر تنوع در هندسه فضایی و طراحی هوشمندانه، بستری برای رفع نیازهای ساکنین و سازندگان باغ بوده و عملکردهای متنوعی داشته­است؛ لذا باغ علاوه بر تأمین فضای تفرّج، پاسخی برای خودکفایی، ملاحظات اقتصادی، کشاورزی و فضایی سازگار با اقلیم مناطق مختلف بوده، به نحوی که علاوه بر ...  بیشتر

تحلیل عوامل اثرگذار بر احساس امنیت شهروندان در شهر بیرجند

محمدباقر آخوندی؛ فروزان شمسی

دوره 14، شماره 4 ، شهریور 1399، ، صفحه 7-32

http://dx.doi.org/10.22034/fakh.2020.221575.1390

چکیده
  امروزه اهمیت احساس امنیت در پیشرفت جوامع بشری تا بدان‌جاست که لازمه‌ی داشتن جامعه‌ای سالم محسوب می‌شود. تحلیل عوامل اثرگذار بر احساس امنیت شهروندان در شهر بیرجند، موضوع این تحلیل می‌باشد که با هدف سنجش احساس امنیت (جانی، اقتصادی، فرهنگی، قضایی، اجتماعی، سیاسی) شهروندان بیرجندی صورت گرفته ‌است. پرسش اصلی این می‌باشد که چرا در ...  بیشتر

وقف علمی و تأثیر آن در توسعه فرهنگی بیرجند

الهام ملک زاده؛ اکرم ناصری

دوره 14، شماره 3 ، خرداد 1399، ، صفحه 143-165

http://dx.doi.org/10.22034/fakh.2020.219809.1392

چکیده
  در میان گونه­های مختلف وقف، اعم از سنتی و مُدرن[1]، وقف علمی حائز پیشینه­ی درازدامنه­ با کارکردهای اجتماعی و فرهنگی است. مطالعات مربوط به تاریخ وقف و امور خیریه در بیرجند مبین وجود شواهد و مصادیق متعدد از اقدامات واقفان علمی در سطوح مختلف فرهنگی- اجتماعی است. مقاله حاضر با هدف بررسی گونه­ها و مصادیق مختلف وقف علمی در بیرجند با ...  بیشتر

کارکردهای آموزشی موقوفه حاج‌عبدالعلی‌خان در شهر بیرجند

مرضیه فاریابی؛ مفید شاطری

دوره 14، شماره 1 ، آذر 1398، ، صفحه 75-93

http://dx.doi.org/10.22034/fakh.2020.212411.1382

چکیده
  وقف به­عنوان یکی از احکام الهی به واسطه حمایت در ایجاد نهادهای آموزشی و مدارس، پشتوانه­ای جهت شکوفایی و تقویت فرهنگ اسلامی بوده است. این سنت پسندیده به­عنوان یک منبع مستمر مالی و پشتوانه مردمی جهت تداوم و پابرجایی مراکز آموزشی برای تربیت طلاب و دانش پژوهان همه اقشار جامعه بوده است. این پژوهش که به روش توصیفی-تحلیلی و برپایه اسناد ...  بیشتر

بررسی جایگاه سیاسی شیخ محمد باقر آیتی بیرجندی در منطقه قاینات

محمد ولی پور؛ حمید رضا وردی

دوره 13، شماره 3 ، خرداد 1398، ، صفحه 153-167

http://dx.doi.org/10.22034/fakh.2019.200097.1357

چکیده
  چکیده یکی از مقوله های در خور توجه در بررسی زندگی عالمان شیعی، ارزیابی حیات اجتماعی و مواضع سیاسی آنها است. شیخ محمدباقر آیتی از عالمان پرآوازه ای است که حیات علمی و آثار قلمی اش در عرصه مطالعات فرهنگ تشیع تاثیر گذار بوده است. علاوه بر جنبه های علمی، آیت الله محمدباقر گازاری در رخدادهای سیاسی زمانه اش مواضع خاصی اتخاذ کرده که مقاله ...  بیشتر

مطالعه وضعیت فرآیند بازاریابی در کتابخانه های دانشگاهی بیرجند

مریم خدابخشی؛ مریم سلامی

دوره 11، شماره 3 ، خرداد 1396، ، صفحه 23-45

چکیده
  هدف این پژوهش بررسی وضعیت فرایند بازاریابی براساس مدل چهارپی (4P) در کتابخانه های دانشگاهی شهر بیرجند است. پژوهش حاضر توصیفی – پیمایشی می باشد. جامعه آماری این پژوهش تا پایان دی ماه سال 1395، 50 نفر بوده است. ابزار گردآوری داده ها، پرسش نامه ای است که ضریب پایایی آن با استفاده از فرمول آلفای کرونباخ0/916  محاسبه شد. تجزیه و تحلیل ...  بیشتر

تأثیر نهاد وقف در پایداری حسینیه‌های عصر قاجار بیرجند (مطالعه موردی حسینیه : بی بی عروس)

مرضیه فاریابی؛ حسن هاشمی زرج آباد؛ مفید شاطری؛ علی زارعی

دوره 11، شماره 3 ، خرداد 1396، ، صفحه 99-117

چکیده
  یکی از سنت ها و خصلت های پسندیده مردم در طول ادوار مختلف اسلامی برای کسب رضای خداوند و رسیدن به کمال، سنت وقف است. نظام وقف در تاریخ جوامع اسلامی نمونه ای از برنامه ریزی پایدار در سنتی هزارساله را نشان می دهد که با مطالعه این جوامع، مجموعه بناهایی را می توان یافت که به علت اجرای سنت حسنه وقف، پایداری طولانی تری نسبت به دیگر بناها ...  بیشتر

بررسی فرهنگ مطالعه در دانش‌آموزان شهر بیرجند

محمد اکبری بورنگ؛ سیدنورالله نصراللهی

دوره 11، شماره 1 ، آذر 1395، ، صفحه 49-62

چکیده
  میزان مطالعه در جوامع از اهمیت زیادی برخوردار است، چرا که یکی از شاخص های مهم توسعه یافتگی محسوب می گردد. بنابراین بررسی عوامل و مؤلفه های تأثیرگذار بر میزان مطالعه، مورد توجه پژوهشگران این حوزه قرار گرفته است. از این رو، یکی از عوامل تأثیرگذار بر میزان مطالعه، فرهنگ مطالعه است. این پژوهش با هدف بررسی فرهنگ مطالعه دانش آموزان ...  بیشتر

برنامه ریزی استراتژیک توسعه شهر بیرجند بر اساس رویکرد راهبرد توسعه شهر با مدلSWOT و QSPM

محمداجزا شکوهی؛ محمد اسکندری ثانی؛ جواد محمد آبادی

دوره 11، شماره 1 ، آذر 1395، ، صفحه 105-125

چکیده
  رویکرد عمده برنامه ریزی و مدیریت شهری ایران، متأثر از مکتب برنامه ریزی سنتی با محوریت طرح جامع است که غالباً در آن ابعاد توسعه فیزیکی، آرایش و انتظام کالبدی شهر، بر ابعاد اجتماعی شهروندی تقدم دارد. با این که طرح های جامع در ایران با هدف زمینه سازی رشد کالبدی موزون شهرها تدوین می شوند، اما عملاً نه تنها انرژی و هزینه های بسیاری ...  بیشتر

بررسی ادراک شهروندان از فساد اداری و متغیرهای جمعیت شناختی موثر بر آن (مطالعه موردی: بیرجند)

علی سیف زاده

دوره 10، شماره 4 ، شهریور 1395، ، صفحه 93-114

چکیده
  سلامت اداری مهم ترین سرمایه برای پیشرفت هر سازمان است و نقطه مقابل آن نیز فساد اداری است که مانع پیشرفت خواهد شد. فساد دورویه دارد. یک رویه آن، ادراکی است که نسبت به فساد در جامعه وجود دارد، یعنی باورهایی که جامعه نسبت به وجود فساد و گستره آن دارد. رویه دیگر، سنجش و ارزیابی فساد و تعیین شاخصه هایی برای آن می باشد. هدف کلی این پژوهش ...  بیشتر

بررسی تزیینات وابسته به معماری خانه و حسینیه آراسته در بیرجند (دوره قاجاریه و پهلوی اول)

آرزو پایدارفرد؛ محمد خزائی

دوره 9، شماره 4 ، شهریور 1394، ، صفحه 29-56

چکیده
  در هنر معماری دوره قاجاریه، گچ بری و در هنر معماری دوره پهلوی اول (9921-0231 ش.)، آجرکاری شاخص و حائز اهمیت است. خانه آراسته از بناهای دوره قاجاریه واقع در شهرستان بیرجند است که به دلیل نقوش متنوع و نمادین گچ بری، قابل تحلیل و بررسی است. مهم ترین تزیینات این بنا نقوش گیاهی با انواع گل و برگ های نخلی و اسلیمی و قاب اسلیمی، نقش خورشید، پیکار ...  بیشتر

پیوند آیین تعزیه (شبیه خوانی) با عناصر کالبدی در حسینیه ی شوکتیه ی بیرجند

مفید شاطری؛ راضیه آرزومندان

دوره 9، شماره 3 ، اردیبهشت 1394، ، صفحه 7-36

چکیده
  باورهای دینی و مذهبی می توانند بر نگرش جامعه در تمامی ابعاد تأثیرگذار باشند. از جمله این اعتقادات، واقعه ی کربلا و ارزش های نهفته در آن است که بر جنبه های مختلف زندگی اجتماعی، سیاسی و فرهنگی تأثیر داشته؛ تا بدان جا که برای زنده نگه داشتن یاد این واقعه، مجموعه ای از نمایش های آیینی- مذهبی به نام تعزیه و شبیه خوانی شکل گرفته است. در شهر ...  بیشتر

بررسی رابطه ی اعتماد اجتماعی و آمادگی برای توسعه ی اقتصادی مورد مطالعه: شهر بیرجند

سیدحسن قالیبافان

دوره 9، شماره 2 ، بهمن 1393، ، صفحه 7-23

چکیده
  اعتماد از مفاهیم کلیدی در حوزه جامعه شناسی و یکی از ابعاد مهم سرمایه اجتماعی محسوب می شود و طرح اعتماد اجتماعی بیانگر توجه فزاینده به عوامل اجتماعی و نهادی در مطالعات توسعه است. مطالعاتی که عمدتاً بر مؤلفه های اقتصادی تأکید داشته، ولی در دهه ‌های اخیر بیشتر به عوامل اجتماعی و فرهنگی توسعه معطوف گردیده است.با اهمیت یافتن اعتماد اجتماعی ...  بیشتر

درون گرایی و بازتاب اصل محرمیت در معماری ایرانی - اسلامی نمونه پژوهش میدانی: خانه های تاریخی بیرجند

حسن هاشمی زرج آباد؛ عابد تقوی؛ ذبیح الله مسعودی

دوره 9، شماره 2 ، بهمن 1393، ، صفحه 123-146

چکیده
  درونگرایی و محرمیت دو اصل اساسی و بنیادی در معماری ایرانی -  اسلامی است که تأثیر بسزایی در شکل گیری سازمان فضایی شهرها و عناصر کالبدی بناهای سنتی ایران داشته است. هرچند عامل اقلیم در انتخاب و گزینش اصل درون گرایی در شهرسازی ایران قبل از اسلام مؤثر بوده است، لیکن در دوره ی اسلامی بر پایه ی مبانی و ارزش های اعتقادی و جهان بینی اسلامی ...  بیشتر

نقش زنان در توسعه پایدار روستایی (مطالعه موردی: روستای خراشاد شهرستان بیرجند)

مهدیه خراشادی زاده؛ مرتضی اسماعیل نژاد

دوره 8، شماره 3 ، آذر 1393، ، صفحه 7-27

چکیده
  زنان روستایی، عامل بسیار مهمی در تحقق توسعه ی پایدار می باشند. رسیدن به توسعه ای برابر و پایدار در جامعه بدون در نظر داشتن زنان روستایی کشور، امری دست نیافتنی خواهد بود. حضور زنان در فعالیت های اجتماعی، اقتصادی و برنامه ریزی جهت گسترش مشارکت آنان، بویژه در زمینه های اقتصادی، شرطی لازم برای توسعه ی پایدار است. در این راستا هدف این مقاله، ...  بیشتر

حاشیه در فرش ریزه ماهی شهرستان بیرجند

الیاس صفاران؛ فاطمه عاملی

دوره 8، شماره 3 ، آذر 1393، ، صفحه 60-84

چکیده
  صنعت بافت فرش در شهرستان بیرجند به گذشته ای دور باز می گردد. طرح های اصیل و متنوعی در منطقه برای بافت فرش به کار می رود از جمله طرح موسوم به ریزه ماهی که از نقوش پرکاربرد شهرستان محسوب می شود به نحوی که درصد بالایی از صادرات را به خود اختصاص می دهد. فرش ریزه ماهی، متشکل از دو بخش حاشیه و متن است. متن فرش ریزه ماهی شهرستان به اشکال متفاوت ...  بیشتر