سنجش ضریب توسعه فرهنگی شهرستان های استان خراسان جنوبی با بهره گیری از روش بهینه سازی چندمعیاره و حل سازشی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی/ باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان واحد بوشهر دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر

چکیده

پژوهش حاضر با هدف مقایسه تطبیقی شهرستان های استان خراسان جنوبی در راستای سنجش و اندازه گیری شکاف توسعه  فرهنگی بین سکونتگاه های استان انجام گردید. این مطالعه به لحاظ ماهیت یک پژوهش کاربردی و از منظر روش شناسی در زمره تحقیقات توصیفی- تحلیلی قرار می گیرد که شیوه گردآوری اطلاعات، از نوع کتابخانه ای و ابزار جمع آوری با توجه به اهداف پژوهش، مبتنی بر داده ها و اطلاعات سالنامه  آماری سال 1393 استان خراسان جنوبی بوده است. شایان ذکر است که جامعه آماری پژوهش 11 شهرستان  واقع در استان خراسان جنوبی است که جهت سنجش سطح توسعه فرهنگی آنها، 29 مؤلفه در قالب شاخص های توسعه، از آمارنامه رسمی استان استخراج و با استفاده از روش بهینه سازی چندمعیاره و حل سازشی و ضریب آنتروپی شانون، مورد بررسی قرار گرفت. تحلیل یافته های پژوهش ضمن تأیید وجود شکاف عمیق در توزیع و تخصیص امکانات فرهنگی بین شهرستان های استان خراسان جنوبی، حاکی از آن است که شهرستان  فردوس با ضریب صفر، دارای بالاترین ضریب توسعه فرهنگی و شهرستان های سربیشه با ضریب 1 و درمیان با ضریب 95/0، دارای پایین ترین ضریب توسعه به لحاظ برخورداری از شاخص های فرهنگی بوده اند. نتایج سطح بندی شهرستان ها، به لحاظ توسعه فرهنگی نیز نشان می دهد که قسمت اعظم این استان در جرگه مناطق محروم از توسعه قرار گرفته است.
This study was performed to compare the comparative Counties Southern Khorasan province in order to measure the development gap between rural settlements. The study of the nature of an applied research and in terms of methodology placed as descriptive and analytical research methods for data collection, the library and according to the purpose of the study was to collect data based on 2014 Statistical Yearbook of Southern Khorasan province. It is worth noting that the population of the study was that 11 County located in Southern Khorasan province to assess the level of cultural development, 29 factors in the form of development indicators, From the official statistics in Southern Khorasan province, extraction  and Were studied using the Method of VIKOR and Shannon Entropy Coefficient. The findings of research analysis confirmed the existence of a huge gap in the distribution and allocation of facilities between the Counties of Southern Khorasan, it shows Ferdows County with a coefficient of 0 was highest cultural development and Counties Sarbishe by a factor of 1 and Darmiyan by a factor of 0/95, Had the lowest coefficient of development in terms of enjoyment From the cultural indicators. Also ranking of cities in terms of cultural development also shows that the majority of the province has been placed in the category of deprived areas of development.
Keywords: Cultural Development, Southern Khorasan, Multi Criteria Optimization Method, Entropy

کلیدواژه‌ها


اسمیت، فیلیپ (1387). درآمدی بر نظریه فرهنگی. مترجم حسن پویان. تهران: دفتر پژوهش های فرهنگی.##- بابایی فرد، اسدالله (1390). "توسعه فرهنگی و توسعه اجتماعی در ایران". فصلنامه رفاه اجتماعی، سال دهم، ش 10 (بهار): 7-56.##- تقوایی، مسعود؛ قائدرحتمی، صفر (1385). "تحلیل شاخص های توسعه فرهنگی استان های کشور". جغرافیا و توسعه ناحیهای، سال چهارم، ش 7 (پاییز و زمستان): 117- 132.##-تقوایی، مسعود؛ نوروزی  آوارگانی، اصغر (1386). "تحلیلی بر نحوه توزیع فضایی امکانات و خدمات روستایی و سطح بندی دهستان های استان چهارمحال و بختیاری". مجله پژوهشی دانشگاه اصفهان، سال بیست و چهارم، ش 3 (پاییز): 59-74.##-توکلی مقدم، رضا؛ نجفی، اسماعیل؛ یزدانی، مهدی (1391). "انتخاب مدیر پروژه با به کارگیری یک رویکرد ترکیبی دلفی- وایکور فازی". فصلنامه پژوهشهای مدیریت در ایران، سال شانزدهم، ش 4 (زمستان): 19-44.##-زارعی، یعقوب؛ رحمانیان کوشککی، مهدی (1394). "ارزیابی عملکرد نظام سلامت در تخصیص منابع بهداشتی، درمانی و تأمین اجتماعی، مطالعه موردی". مدیریت اطلاعات سلامت، سال دوازدهم، ش 4 (مهر و آبان): 506-518.##- سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان خراسان جنوبی (1393). سالنامه آماری استان خراسان جنوبی. بیرجند: سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان خراسان جنوبی، معاونت آمار و اطلاعات.##- سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان خراسان جنوبی (1396). مقایسه نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1390 و 1395. بیرجند: سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان خراسان جنوبی، معاونت آمار و اطلاعات.##- سرایی، محمدحسین، و دیگران (1394). "سطح بندی توسعه یافتگی شهرستان های استان کهگیلویه و بویراحمد با تأکید بر مؤلفه های فرهنگی". فصلنامه برنامهریزی منطقهای، سال پنجم، ش 20 (زمستان): 15-28.##- صالحی امیری، رضا (1386). مفاهیم و نظریههای فرهنگی. تهران: ققنوس.##- عبدی، مصطفی؛ کاوسی، اسماعیل (1393). "طراحی و ارائه الگوی سنجش توسعه فرهنگی در کشور ایران با استفاده از نظریه داده بنیاد". مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال هفتم، ش 1 (زمستان): 93-110.##- کریم نژاد، جواد (1393). "ظرفیت رسانه های محلی در توسعه فرهنگی". [پیوسته] قابل دسترس در:

##.[22 /10/1393]http://www.nasrnews.ir/News/tabid/243/ArticleID/26968

- محمدی، جمال؛ ایزدی، ملیحه (1392). "تحلیلی بر سطح توسعه فرهنگی شهر اصفهان با استفاده از روش تحلیل عاملی". فصلنامه مطالعات و پژوهشهای شهری و منطقهای، سال چهارم، ش 16 (زمستان): 89-104.##- مسعودیان، سعدالله (1372). سیری در مؤلفههای فرهنگی جهان. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مرکز پژوهشی - کاربردی.##- ملکی، حسن؛ هاشیمان، فخرالسادات؛ آقامحمدی، جواد (1394). "راهبردهای توسعه فرهنگی از دیدگاه امام علی (ع)؛ ابعاد و مؤلّفه ها". فصلنامه مطالعات توسعه اجتماعی- فرهنگی، سال چهارم، ش 2 (تابستان): 9-34.##- ملکی، سعید؛ مودت، الیاس (1395). "پهنه بندی بحران خشکسالی با نمایه های TOPSIS, PNPI, SIAP (مطالعه موردی: شهرستان یزد)". فصلنامه دانش پیشگیری و مدیریت بحران، دوره ششم، ش 1 (بهار): 59-70.##- منتظرالحجه، مهدی؛ شریف نژاد، مجتبی؛ امیدی، افشین (1393). "ارزیابی میزان توسعه یافتگی فرهنگی شهرستان های استان یزد از سال 1381 تا 1390". فصلنامه مطالعات توسعه اجتماعی- فرهنگی، سال سوم، ش 2 (پاییز): 167-183.##- مهدوی، محمدصادق؛ وکیل ها، سارا (1394). "بررسی تأثیر توسعه فرهنگی زنان بر کارکردهای خانواده". مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال هفتم، ش 2 (بهار): 73-84.##- مهری، بهار (1386). مطالعات فرهنگی: اصول و مبانی. تهران: سمت.##- واعظی، بهروز (1386). "آمایش فرهنگی و چشم انداز ایران 1404". ماهنامه مهندسی - فرهنگی، سال اول، ش 8 و 9 (اردیبهشت): 46-50.##- وثوقی، منصور؛ آرام، هاشم؛ سلمانی، گودرز (1391). "بررسی موانع ساختاری در جهت شکل گیری و ارتقاء توسعه فرهنگی در ایران؛ چالش ها و راهکارها". مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال چهارم، ش 3 (پاییز): 81-96.##

- Chang, Chia Ling; Hsu, Chung-Hsin (2009). “Multi-Criteria analysis via the VIKOR method for prioritizing land-use restraint strategies in the Tseng-Wen reservoir watershed”. Journal of Environmental Management, Vol. 90, No. 11: 3226-3230.##- Chen, Lisa Y.; Wang, Tien-Chin (2009). “Optimizing partner’s choice in IS/IT out sourcing projects: the strategic decision of fuzzy VIKOR”. International Journal of Production Economics, Vol. 120, No. 1: 232-242.##- Chu, Mei-Tai, et al. (2007). “Comparison among three analytical methods for knowledge communities group-decision analysis”. Expert Systems with Applications, Vol. 33, No. 4: 1011–1024.##- Kong, Lily (2007). “Cultural Icons and urban Development in Asia: Economic Imperative, National Identify, and Global City Status”. Political Geography, Vol. 26, No. 4: 383-404.##- Malczewski, Jacek (1999). GIS and Multicriteria Decision Analysis. USA: John Wiley & Sons.##- Meng, Zhao; Wan-Hua, Qiu; Bei-Shang, Liu (2010). “ Relative entropy evaluation method for multiple attribute decision making”. Control and decision, Vol. 25, No. 7: 1100-1104.##- Mommas, Hans (2004). “Cultural Clusters and the post- industrial City: Towards the Remapping of Urban Cultural policy”. Urban Studies, Vol. 41, No. 3: 507-532.##- Rao, Venkata (2008). “A decision making methodology for material selection using an improved compromise ranking method”. Materials and Design, Vol. 29, No. 10: 1949-1954.##-Varbanova, Lidia (2007). “Our Creative Cities Online”. In:  The Creative City: Crossing Visions and New Realities in the Region.Compiler, N. Ed. Zagreb: Institute of International Relations: 9-18.##- Wei, Jingzhu; Xiangyi, Lin (2008). »The Multiple Attribute Decision- Making VIKOR Method and Its Application«.in: Wireless Communications, Networking and Mobile Computing. WICOM ‘08. 4th International Conference, Dalian, China:IEEE, 1–4.##- Xia, Hui-Cheng; et al. (2006). “Fuzzy LINMAP method for Multi-Attribute Decision Making under Fuzzy Environments”. Journal of Computer and System Science,  Vol. 72, No. 4: 741-759.##