مطالعه جامعه‌شناختی شاخص‌های احساس بهزیستی اجتماعی شهروندان شهر مشهد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیت علمی جامعه شناسی دانشگاه پیام نور

2 دانش آموخته ارشد جامعه شناسی دانشگاه پیام نور

چکیده

هدفمقاله حاضر مطالعه تطبیقی شاخص به زیستی اجتماعی شهروندان مشهد در سال 1394 بوده است. چارچوب نظری با تأکید بر اندیشه کییز مورد مطالعه قرارگرفته شده است. روش شناسی این تحقیق پیمایشی و توصیفی بوده است. جامعه آماری شامل شهروندان 15 تا 64 ساله ساکن در سه منطقه بالا، پایین و متوسط شهری در شهر مشهد است که حجم نمونه طبق فرمول کوکران کمی 660 نفر و افراد به روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب  شده اند. ابزار گردآوری، پرسش نامه استاندارد شده کییز است و میزان آلفای کرونباخ آن برابر با 78/0 % به دست آمد. بخشی از نتایج نشان داده که میزان مجموع احساس بهره مندی شهروندان از بهزیستی اجتماعی در این مناطق یاد شده برابر با 2/48 % بوده است. هم چنین بیشترین مقدار میانگین متغیر وابسته در بین شهروندان مناطق بالاشهری (مناطق 1، 9 و 11) در ابعاد پذیرش اجتماعی (91/3) و شکوفایی اجتماعی (87/3) بوده است. بیشترین میانگین برای مناطق پایین شهری (مناطق 3، 5 و 6) مربوط به ابعاد مشارکت اجتماعی (21/4) و انسجام اجتماعی (12/4) و در مناطق متوسط شهری (مناطق 2، 8 و 10) بالاترین میانگین مربوط به بعد انطباق اجتماعی (11/4) است. بنابراین نتایج بیانگر این است که میانگین شاخص بهزیستی اجتماعی در بین شهروندان متفاوت است. هم چنین تفاوت معناداری بین جنسیت و احساس بهزیستی اجتماعی مشاهده  شده، اما بین وضعیت تأهل و احساس بهزیستی اجتماعی شهروندان تفاوت معناداری یافت نشد. البته نتایج بیان می کند که رابطه معناداری بین سن و پایگاه اقتصادی و اجتماعی شهروندان و احساس بهزیستی اجتماعی وجود دارد.

کلیدواژه‌ها


- حیدری، غلامحسین؛ غنائی، زیبا (1387). "هنجاریابی پرسشنامه بهزیستی اجتماعی".  اندیشه و رفتار، ش 7 (بهار): 31- 40.##- ساروخانی، باقر (1375). درآمدی بر دایره المعارف علوم اجتماعی. تهران: کیهان.##- سام آرام، عزت الله (1388). "بررسی رابطه سلامت اجتماعی و امنیت اجتماعی با تأکید بر رهیافت پلیس جامعه محور". فصلنامه انتظام اجتماعی، سال اول، ش 1 (بهار): 9- 29.##- شریفیان ثانی، مریم؛ زنجری، نسیبه (1392). "بهزیستن به عنوان مفهومی چندبعدی، واکاوی مفاهیم و تعاریف". فصلنامه علمی - پژوهشی رفاه اجتماعی، سال چهاردهم، ش 52 (تابستان): 65 – 91.##- صفاری نیا، مجید؛ تدریس تبریزی، معصومه؛ دهکردی، مهناز (1393). "رواسازی و اعتباریابی پرسش نامه بهزیستی اجتماعی در زنان و مردان ساکن در شهر تهران". فصلنامه اندازهگیری تربیتی، سال پنجم، ش 18 (زمستان): 115 -132.##- عبدالله تبار، هادی، و دیگران (1387) "بررسی سلامت  اجتماعی دانشجویان" . فصلنامه علمی - پژوهشی رفاه اجتماعی، سال هشتم، ش 30 و 31 (پاییز و زمستان): 171-190.##- میرزاحسینی، حسن؛ دلاور، علی؛ ماهر، فرهاد (1386). "عوامل تعیین  کننده بهزیستی ذهنی: نقش عوامل جسمانی روان شناختی و عوامل اقتصادی جمعیت شناختی". فصلنامه خانواده و پژوهش، سال اول، ش 6 (زمستان): 92 – 110.##- نصرت آباد، تورج؛ باباپور خیرالدین، جلیل؛ خسروشاهی، جعفر (1390). "نقش سرمایه روان شناختی در بهزیستی روانی با توجه به اثرات تعدیل سرمایه اجتماعی". پژوهشهای روانشناسی اجتماعی، دوره 1، ش 4 (زمستان): 123- 144.##

- Diener, E. & et al. (1999). "Subjective wellbeing: Three decades of progress". Psychological Bulletin, Vol. 125, No.2: 276-302.## -Keyes, C. L. M. (1998). "Social well-being". Social Psychology Quarterly, Vol. 61, No. 2: 121-140.##- Keyes, C. L. M. (2002). "The mental health continuum: from languishing to flourishing in life". Journal of Health and Social Research, Vol. 43, No. 2: 207-222.##- Keyes, C. L. M. (2004). "The nexus of cardiovascular disease and depression revisited: The complete mental health perspective and the moderating role of age and gender". Journal of Aging and Mental Health, Vol. 8, No. 3: 266-274.##- Keyes, C. L. M. (2005). "Mental  Health and / or Mental Illness? Investigation Axioms of the complete state model of Health". Journal of consulting and Clinical psychology, Vol. 73, No. 3: 539-548.##- Keyes, C. L. M; Shmotkin D.; Ryff CD. (2002). “Optimizing well- being: The empirical encounter of two traditions”. Journal of Personality and Social Psychology, Vol. 82, No. 6: 1007-1022.##- Keyes, C. L. M; Shapiro, A. D. (2004). Social well-being in the U. S.: A descriptive Epidemiology. In Orville Brim, Healthing are you? A national study of well-being of Midlife. By Orville Gilbert Brim, Carol D. Ryff, Ronald C. Kessler University of Chicago press.##-MacGeregor, S. L. T. (2010). "Well-being, Wellness and Basic Human Needs in Home Economics". [on-line]. Available: http://www.consultmcgregor.com/documents/publications/well-being_wellness_and_basic_human_needs_in_home_economics. pdf [2016/7/10].##

-Sarracino, F. (2013). "Social capital and subjective well-being trends: Comparing 11 western European countries". The Journal of Socio- Economics, Elsevier, Vol. 39, No. 4: 482–517.##-Yamaoka, K. (2008). "Social capital and health and well-being in East Asia: a population-based study". Journal Social Science & Medicine, Vol. 66, No. 4: 885-899.##-Yeo, J. (2009). "The Roles of Economic and Social Resources in Immigrants Well-being in the United States". Presented in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree Philosophy in the Graduate School of the Ohio State University.##