مطالعه به روش رویش نظری درباره معیارهای همسرگزینی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جامعه شناسی/ دانشگاه پیام نور مشهد

2 استادیار جامعه شناسی سیاسی دانشگاه پیام نور فردوس

چکیده

ادبیات نظری و یافته های تجربی نشان دهنده طیف وسیعی از معیارهای مختلف در زمینه همسرگزینی می باشد. در این پژوهش تلاش شده است که با روش کیفی، راهبرد روش رویش نظری و کسب داده از موقعیت واقعی کنشگران، به درک بهتری از معیارهای همسرگزینی دست یابد. داده های این پژوهش از طریق نمونه گیری هدفمند و مصاحبه روایتی نیمه ساختارمند با جوانان (دختر و پسر) شهر مشهد صورت گرفته و بعد از تحلیل، تعداد سیزده مقوله که بیانگر اولویت های همسرگزینی افراد بود، استخراج گردید. این مقوله ها عبارتند از قیافه و ظاهر، ویژگی جسمی، منشی و رفتاری (خلق و خوی) ویژگی شخصیتی و روحی، تناسب ارزش های اجتماعی و فرهنگی، داشتن شناخت پیشین، روابط عاطفی و احساسی، امنیت داشتن، استقلال داشتن، تعهد داشتن، تناسب اعتقادی، احترام متقابل و درک کردن. در نهایت تقابل های دوقطبی به عنوان مقوله هسته انتخاب شده است (طبقه، تحصیلات، جنسیت، مذهبی بودن و منطقی بودن). با عنایت به این مقولات هسته و در پایان دو الگو و مدل متفاوت برای دختران و پسران ترسیم گردید، این دو الگو نشان می دهد که انتخاب های دختران و پسران در هر الگو، آمیخته از نظریات مختلف از جمله نظریه همسان همسری، نظریه انتخاب عقلانی، نظریه روابط فردی و نظریه پالایش می باشد. Theoretical literature and experimental findings reveal a vast spectrum of different criteria in mate-selection.This study tries to achieve a better understanding of mate-selection criteria by adopting a qualitative method, using Grand theory strategy and getting data from actual situation of agents. The data has been gathered by purposeful sampling and semi-structured narrative interview with Mshhad city ̓ s youth (girls and boys). Analyzing the data, 13 categories, which showed people ̓ s priorities in mate-selection, were extracted. These categories consist of countenance, physical conditions, character, personality and psychic trait, symmetry of social and cultural values, having former cognition, emotional and affective relations, having safety, having independence, having commitment, faith congruency, mutual respect and understanding, and finally bi-polar dissimilarities (class, education, sex, being religious and reasonable) were selected as core categories.According to these core categories, two different paradigmatic models were delineated for girls and boys. These two models show that girls and boys ̓ choices in each model is a mix of diverse theories such as equal partnership theory, intellectual selection theory, interpersonal relationship theory and filter theory.

کلیدواژه‌ها


  • استراس، آنسلم؛ کوربین، جولیت (1390). مبانی پژوهش کیفی فنون و مراحل تولید نظریه زمینه ای. مترجم ابراهیم افشار. تهران: نشرنی.## -آنجلیس، باربارا (۱۹۹۴). آیا تو آن گمشدهام هستی. ترجمه هادی ابراهیمی. تهران: نسل نواندیش.##- تنهایی، حسین ابوالحسن (1382). جامعهشناسی نظری. تهران: بهمن؛ برنا.## -حسن زادگان رودسری، ماهرخ؛ سعیدی رضوانی، نوید (1372). "مقایسه دیدگاه های دختران و پسران دانشجو درباره همسرگزینی و ازدواج". رشد آموزش علوم اجتماعی، دوره 5، ش 17: 38 ـ 49.## -حیدری، جبار، و دیگران (1387). "معیارهای ازدواج از دیدگاه دانشجویان مجرد دانشگاه علوم پزشکی مازندران". پژوهش پرستاری ایران، سال سوم، ش 11: 54 - 62.## -شهریاری، صدیقه (1381). بررسی معیارهای انتخاب همسر از دیدگاه بانوان دانشجوی پیام نور اردستان. تهران: دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی.## -شیرنژاد، حسین علی (1383). "بررسی عوامل مؤثر بر نگرش دانشجویان نسبت به ازدواج و همسرگزینی". پایان نامه کارشناسی ارشد مطالعات زنان، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی.## -فینچام، فرانکدی؛ برادبری. توماسان (1390). روانشناسی ازدواج. مترجمین جواد خلعتبری و دیگران. تهران: ساد.## -کلدی، علیرضا؛ غفوریان، مریم (1387) ."بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر معیارهای همسرگزینی". مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال اول، ش اول: 155-172.## -کوئن، بروس (1379). مبانی جامعهشناسی .ترجمه غلام عباس توسلی .تهران: سمت.## -نصیرزاده، راضیه؛ رسول زاده طباطبایی، کاظم (1388). "معیارهای فیزیکی انتخاب همسر در دانشجویان دانشگاه های تهران". فصلنامه  اصول بهداشت روانی، سال یازدهم، شماره پیاپی41، ش1: 41- 50.## -یوسفی، نریمان (1383). شکاف بین نسلها، بررسی نظری و تجربی. تهران: جهاد دانشگاهی، پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی.##
    • Cox, W. M.; Klinger, E. (2002). "Motivational structure": Relationships with substance use and processes of change". Addictive Behaviors, Vol. 27: 925 -940.##-Eshleman, J. Ross (1988). The family an Introduction. Aiiynand Bacod, Inc.##-Glasser, W. (2000). Counseling with Choice Theory: The New Reality.##-Heider, F. (1958). The Psychology of Interpersonal Relations. New York: John Wiley & sons, Inc.p.126.##-Udri, Richard (1966). The social context of Marriage. New York: J. B. Lippincott Company.##