بررسی صرفی- نحوی گویش کرمانجی خراسان با تأکید بر نظام های حالت

علیزاده, علی; تقوی گلیان, محمد

doi:10.22034/fakh.2013.156249

بررسی صرفی- نحوی گویش کرمانجی خراسان با تأکید بر نظام های حالت

نویسندگان

علی علیزاده ¹

محمد تقوی گلیان ²

¹ استادیار گروه زبان شناسی دانشگاه بیرجند

² دانشجوی کارشناسی ارشد زبان شناسی دانشگاه بیرجند

10.22034/fakh.2013.156249

چکیده

گویش کرمانجی خراسان گونه ای از شاخه شمالی زبان کردی محسوب می شود که بر طبق آمار غیر رسمی حدود 7/1 تا 2 میلیون نفر گویشور در نقاط مختلف خراسان از جمله، قوچان، شیروان، بجنورد، اسفراین، چناران، فاروج، باجگیران، درگز، کلات، لوجی، رائین، جوین، مانه و سملقان، راز و جرگلان، گرمه جاجرم و رادکان و به صورت محدود حتی در مشهد بدان تکلم میکنند. ویژگی ممتاز این گویش نسبت به دیگر شاخه های زبان کردی این است که خیلی از مشخصههای صرفی- نحوی زبان های ایرانی باستان را هنوز در خود حفظ نموده است. بررسی صرفی- نحوی این گویش کمک میکند تا از فروپاشی آن جلوگیری و دامنه تغییرات آن را کاهش دهیم تغییراتی که در نتیجه همجواری با زبان های غیر ایرانی از جمله ترکی و عربی بوجود آمده است. در بررسی صرفی- نحوی زیر ابتدا انواع حالتهای صرفی- نحوی از دیدگاه کیبورت توضیح و سپس برای هر یک، نمونه هایی از گویش کرمانجی خراسان ارائه و نشان خواهیم داد که علیرغم برخورداری از نظام های حالت متنوع و پراکنده این گویش، از تلفیقی از نظام های فاعلی- مفعولی و ارگتیو بطور غالب و بصورت همزمان بهره می برد.

کلیدواژه‌ها

گویش کرمانجی خراسان

زبان کردی

نظام های حالت

صرفی- نحوی

موضوعات

ادبیات و علوم انسانی

عنوان مقاله English

A Syntactic - Inflectional Study of Kormanji Dialect of Khorasan with the Emphasison Systems of Mood

نویسندگان English

Ali Alizadeh ¹

Mohammad Taqavi Gelian ²

¹ Associate professor of Birjand University

² M.A student in Linguistic of Birjand University

چکیده English

Kormanji dialect of Khorasan is a variant of northern Kurdish language branches which according to un-official census has an approximate speaker of 1.7 to 2 million people, and is spoken in different places in Khorasan for example: Ghoochan, Shirvan, Bojnord, Esfarayen, Chenaran, farooj, Bajgiran, Dargaz, Kalat, Looji, Raieen, Jovein, Mane & Samalghan, Raz & Jargalan, Jajrom’s Garme & Radakan and even limitedly in Mashhad. This dialect’s distinctive trait comparing to other branches of Kurdish language is that it still embodies most of the syntactic characteristics of Iranian ancient languages. Syntactic study of this dialects helps to preserve it from collapsing and reducing the range of changes which are due to neighboring un-Iranian languages like Turkish and Arabic. In the following syntactic study, first of all we explain the different syntactic conditions from Kibort’s point of view and then we give examples for each of them from Kormanji dialect of Khorasan and we demonstrate that despite having diverse and sporadic condition systems, it has the benefit of dominant mixture of subjective-objective and Ergative verb systems at the same time

کلیدواژه‌ها English

Kormanji dialect of Khorasan

Kurdish language

Condition systems

Syntactic

ابوالقاسمی، محسن (1387). دستور تاریخی زبان فارسی، تهران: سمت.##

ترقی، حسن (1379). مقایسه لهجه کرمانجی خراسان با لهجه های دیگر زبان کردی (کرمانشاهی- مهابادی). پایان نامه کارشناسی ارشد زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد.##

عضدی، احمد (1387). فرهنگ و لغت نامه کرمانجی، بجنورد: عضدی.##

کلباسی، ایران (1367). "ارگتیو در گویش ها و زبان های ایرانی" مجله زبانشناسی، سال پنجم، شماره 2،70- 87.##

Bynon, T. (1979). “The ergative construction in Kurdish.” Bulletin of Oriental and African Studies, No :42, p: 211-224.##

Comrie, B. (2009). The World’s Major Languages. New York: Routledge.##

7 -Crystal, D. (1980). A first dictionary of linguistics and phonetics. Boulder, Corolado: Westview Press.##

Dench, A.C. (1995). Martuthunira: A Language of the Pilbara Region of Western Australia. Sydney: Australian National University.##

Dorleijn, M. (1996). The decay of ergativity in Kurmanci: Language internal or contact induced? Studies in Multilingualism. Tilburg: Tilburg University Press.##

Fleming, I. (1988). Communication analysis: A stratificational approach. A field guide for communication situation, semantic, and morphemic analysis. Vol. 2. Dallas, Texas: Summer Institute of Linguistics.##

Friend, R.C. (1985)."Some Syntactic and Morphological Features of Suleimaniye Kurdish". Ph.D . Dissertation in Linguistics, University of California, Los Angeles.##

Haig, G. (1998). Review of Dorleijn, Margreet. 1996. The decay of ergativity in Kurdish. Tilburg: Tilburg University PRSs. In: Sprachtypologie und Universalienforschung, 51(4): 371-375.##

Haig, G. (2008). Alignment Change in Iranian Languages: A Construction Grammar Approach. Berlin: Mouton de Gruyter.##

Hartmann, R.R.K. & Stork, F.C. (1972). Dictionary of Language and Linguistics. London: Applied Science Publishers.##

Kibort, A. (2008). "Case. Grammatical features".[on- line].Available: http://www.grammaticalfeatures.net/features/case.html. [21/08/2012].##

Pei, M.A. & Gaynor, G. (1954). A dictionary of linguistics. New York: Philosophical Library.##

Van den Berg, H. (1995). A Grammar of Hunzib. Munchen: Lincorn Europa.##

Windfuhr, G. (1979). Trends in Linguistics, State-of-the-Art Reports 12, Persian Grammar History and State of its Study. Berlin: Mouton.##

Woolford, E. (2004). "Lexical Case, Inherent Case, and Argument Structure". Ph.D. Dissertation in Linguistics, University of Massachusetts, Amherst.##