تحلیل رابطه خودکارآمدی و نشاط کاری با نقش میانجی امیدواری در معلمان مقطع ابتدایی شهر بیرجند

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد رشته مدیریت آموزشی دانشگاه بیرجند

2 دانشیار مدیریت آموزشی پردیس علوم رفتاری دانشگاه بیرجند

3 استادیار مدیریت آموزشی پردیس علوم رفتاری دانشگاه بیرجند

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش خودکارآمدی در نشاط­کاری با میانجی‌گری امیدواری معلمان انجام گرفته است. روش پژوهش توصیفی‌ همبستگی و جامعه آماری شامل معلمان مقطع ابتدایی شهر بیرجند در سال تحصیلی 1396-1397 به تعداد 1500 نفر بودند که با استفاده از نمونه­گیری طبقه‌ای (برخورداری و جنسیت)، تعداد 306 نفر انتخاب گردید. برای سنجش متغیر خودکارآمدی و امیدواری از پرسشنامه لوتانز (2007) و نشاط کاری از پرسشنامه شایروم (2004) استفاده گردید. ضریب پایایی پرسشنامه­ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بررسی و برای خودکارآمدی 84/0، امیدواری 84/0 و نشاط کاری 91/0 برآورد گردید. تجزیه و تحلیل داده­ها در سطح توصیفی (فراوانی، میانگین و انحراف معیار) و سطح استنباطی (همبستگی پیرسون، تحلیل واریانس، رگرسیون و الگویابی معادلات ساختاری) انجام گرفت. نتایج حاکی از آن بود که خودکارآمدی با میزان 55/0Beta= پیش­بینی کننده نشاط کاری و با 73/0Beta= پیش­بینی کننده امیدواری است. هم­چنین امیدواری با 68/0Beta= پیش­بینی کننده نشاط کاری معلمان ابتدایی شهر بیرجند می‌باشد. یافته­ها نشان داد که امیدواری نقش میانجی بین خودکارآمدی و نشاط کاری ایفاء می­کند و مدل پژوهش از برازش خوبی برخوردار بود.

  

کلیدواژه‌ها


- احمدی، نجم­الدین، و دیگران (1397). "بررسی رابطه سرمایه روان‌شناختی امیدواری، خوش‌بینی و انعطاف‌پذیری با رضایت از زندگی در بین میانسالان". در: مجموعه مقالات برگزیده ششمین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم‌ تربیتی، روان‌شناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی. تهران: ‌مؤسسه آموزش عالی مهر اروند، مرکز راهکارهای دستیابی به توسعه پایدار.##- بازارت، ملانی (1388). عزت نفس سالم. ترجمه الهام آرام­نیا و شمس­الدین حسینی. تهران: پیکان.##- جلیلی، حانیه؛ فروزان، ایرج (1394). "ارزیابی تأثیر متقابل شادکامی فردی، شادابی محیط کار و خودکارآمدی مدیران جهاد کشاورزی خراسان رضوی". در: مجموعه مقالات کنفرانس ملی اقیانوس مدیریت. مرکز توسعه آموزش‌های نوین ایران. شاهرود: دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود.##- حسینی، داود؛ سروقد، سیروس؛ برزگر، مجید (1390). "نقش میانجی­گری امیدواری در رابطه بین خودکارآمدی و سلامت روان معلمان ابتدایی". پایان­نامه کارشناسی ارشد روان­شناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرودشت.##- حق­گویان، زلفا؛ محمدی حسینی­نژاد، ملیحه (1390). "بررسی وضعیت نشاط در کارکنان بانک­های خصوصی استان قم". پژوهش­های روان­شناختی در مدیریت، دوره 2، ش 1 (بهار و تابستان): 61-90.##- خسروی، حسین؛ عسکری، علی (1397). "نشاط کاری در سازمان، اهمیت و پیامدها". در: مجموعه مقالات برگزیده ششمین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی، روان‌شناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی.تهران: ‌مؤسسه آموزش عالی مهر اروند، مرکز راهکارهای دستیابی به توسعه پایدار.##- دنیر، بیسواز (1391). شادی، ثروت بیکران روان­شناختی. ترجمه حسن عبدالله­زاده، طاهره محبوبی و معصومه باقرپور. تهران: آذین­مهر.##- رضایی، موسی (1386). چگونه مدرسه­ای شاد داشته باشیم؟ زنجان: نیکان کتاب.##- سلیگمن، مارتین (1392). روان­شناسی مثبت­گرا در خدمت خشنودی پایدار. ترجمه مصطفی تبریزی، رامین کریمی و علی نیلوفری. تهران: دانژه.##- شعبانی، سمیه؛ بلوکی، آزاده؛ مام­شریفی، اسماعیل (1391). "بررسی روابط خودکارآمدی، حمایت اجتماعی و خوش­بینی در پیش­بینی­کنندگی بهزیستی ذهنی جهت تدوین مدل ساختاری در دانشجویان". مطالعات روان­شناسی بالینی، دوره 2، ش 8 (پاییز): 93-118.##- شیخ­الاسلامی، راضیه؛ نجاتی، عصمت؛ احمدی، ساره (1390). "پیش­بینی مؤلفه­های شادکامی زنان متأهل از طریق عزت نفس و روابط زناشویی". زن در فرهنگ و هنر، دوره 3، ش 1 (پاییز): 39-54.##- صادق­لو، محمد، و دیگران (1395). "بررسی رابطه بین باورهای خودکارآمدی و امید به آینده با پیشرفت تحصیلی (مطالعه موردی: دانش­آموزان مقطع متوسطه شهر رامیان)". مطالعات روان­شناسی و علوم تربیتی، دوره 2، ش 12 (زمستان): 1-7.##- عبداللهی، بیژن؛ نوه­ابراهیم، عبدالرحیم (1385). توانمندسازی کارکنان، کلید طلایی مدیریت منابع انسانی. تهران: ویرایش.##- علی­پور، احمد؛ اعراب شیبانی، خدیجه (1390). "رابطه امیدواری و شادکامی با رضایت شغلی معلمان". پژوهش‌های نوین روان­شناختی، دوره 6، ش 22 (تابستان): 65-78.##- فدایی کیوانی، رضا؛ الماسی، رامین (1396). "مدیریت شادی و نقش آن در بهبود بهره­وری سازمانی". در: مجموعه مقالات دومین کنفرانس بین­المللی انسجام مدیریت و اقتصاد در توسعه. تهران: مؤسسه آموزش عالی دانشگاه اسوه.##- فرحزاد، حبیب­الله (1392). نشاط و شادی. قم: طوبای محبت.##- لوتانز، فرد؛ آوولی، بروس ­جی.؛ ام­یوسف، کارولین (1386). سرمایه روان­شناختی سازمان: تحولی در مزیت رقابتی سرمایه انسانی. ترجمه عبدالرسول جمشیدیان و محمد فروهر. تهران: آییژ.##- فرهادی، علی، و دیگران (1384). "میزان نشاط و ارتباط آن با اعتماد به نفس در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی لرستان".  اصول بهداشت روانی، دوره 7، ش 25 (بهار و تابستان): 57-62.##- قاسمی، افشان؛ عابدی، احمد؛ باغبان، ایران (1388). "اثربخشی آموزش گروهی مبتنی بر نظریه اسنایدر بر میزان شادکامی سالمندان". دانش و پژوهش در روان­شناسی کاربردی، دوره 10، ش 41 (پاییز): 17-40.##- محبی نورالدین­وند، محمدحسین؛ شهنی ییلاقی، منیجه؛ پاشاشریفی، حسن (1393). "رابطه سرمایه روان­شناختی با هدف‌های پیشرفت و عملکرد تحصیلی دانشجویان سال اول". پژوهش در برنامه­ریزی درسی، دوره 11، ش 40 (بهار): 61-79.##- میرحیدری، اشرف، و دیگران (1391). "رابطه یادگیری سازمانی و خودکارآمدی مسیر شغلی با اشتیاق کاری مدیران". رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، دوره 3، ش 10 (تابستان): 139-154.##- هزارجریبی، جعفر؛ صفری شالی، رضا (1389). "بررسی مفهوم شادکامی اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن". برنامه­ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، دوره 2، ش 3 (تابستان): 32-72.##
 
- Bakker, A. B.; Demerouti, E.; Schaufeli, W. B. (2005). “The crossover of burnout and work engagement among working couples”. Human Relation, Vol. 58, No. 5: 661-689.##- Bandura, A. (1977). “Self-efficacy: Toward unifying theory of behavior change”. Psychologi-calReview, Vol. 84, No. 2: 191-215.##- Cavus, M.; Gokcen, A. (2014). “Psychological capital: definition, components and Effects”. Journal of Education, Society and Behavioural Science,Vol. 5, No. 3: 244-255.##- Li Guangyiy, YanShan (2016). “Research on psychological capital intervention strategy of enterprise”. Canadian social science, Vol. 12, No. 4: 46-50.##- Pressman, S. D.; Cohen, S. (2005). “Does Positive Affect Influence Health?”. Psychological bulletin, Vol. 131, No. 6: 925-971.##- Serap Kurbanoglu, S. (2003). “Self-efficacy: A concept closely linked to information literacy and lifelong learning”. Journal of Documentation, Vol. 59, No. 6: 635-646.##- Lorenz, T.; et al. (2016). “Measuring psychological capital: Construction and Validation of the compound psycap scale”. PLOS ONE, Vol. 11, No. 4: e0152892.##