بررسی سرمایه اجتماعی بر کارایی سازمانی با نقش میانجی خلاقیت سازمانی مورد مطالعه: اداره کل امور مالیاتی استان خراسان جنوبی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت منابع انسانی دانشگاه علوم انتظامی امین

2 دانشجوی کارشناس ارشد رشته مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مجازی تهران

10.22034/fakh.2020.209060.1374

چکیده

 
سرمایه اجتماعی از آنجا که فرایند نوآوری، خلاقیت، یادگیری تیمی و ... را تحت تأثیر قرار می‌دهد و آنها را تسهیل می‌کند، مفهومی اساسی و بنیادی در درک نوآوری، خلاقیت و پویایی‌های سازمانی به‌شمار می‌آید. این پژوهش که از نظر هدف کاربردی و از لحاظ روش توصیفی-پیمایشی است، در جهت تعیین تأثیر سرمایه اجتماعی بر کارایی سازمانی با نقش میانجی خلاقیت سازمانی در اداره کل امور مالیاتی استان خراسان جنوبی انجام شده است. جامعه آماری این تحقیق 210 نفر از کارکنان اداره کل امور مالیاتی استان خراسان جنوبی بوده و با توجه به فرمول کوکران 136 نفر به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شده‌اند. ابزار گردآوری اطلاعات این پژوهش، سه پرسشنامه استاندارد شامل کارایی سازمانی پین­پریانگ و سینگ­تای (2012)، خلاقیت سازمانی دیک و متکلف (2001) و سرمایه اجتماعی ناهاپیت و گوشل (1998) بوده است. روایی پرسشنامه از طریق روایی محتوایی مورد تایید قرار گرفته است و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ برای پرسشنامه‌های کارایی، خلاقیت سازمانی و سرمایه اجتماعی به ترتیب مقدار 82/0، 77/0 و 85/0 به‌دست آمده است. به منظور تجزیه و تحلیل داده­ها از نرم‌افزار lisrel استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان داد سرمایه اجتماعی بر کارایی و خلاقیت سازمانی تاثیر معناداری دارد. اما تأثیر سرمایه اجتماعی از طریق خلاقیت سازمانی بر کارایی سازمانی معنادار نبود. بنا بر یافته­های پژوهش می­توان گفت که سرمایه اجتماعی بستر مناسب برای دسترسی به فرصت‌ها و اهداف زندگی را مهیا کرده، یکی از منابع مهم موفقیت سازمانی و اجتماعی محسوب می‌شود.

کلیدواژه‌ها


- اونق، محمد (1384). "بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی". پایان­نامه کارشناسی­ارشد برنامه­ریزی و رفاه اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.##- دستگیر، محسن، و دیگران (1393). "تأثیر سرمایه فکری بر عملکرد مالی شرکت". پژوهش‌های  حسابداری مالی و حسابرسی، دوره ششم، ش 21 (بهار): 1-36.##- رسولی، محمدرضا؛ هدایتی، محمدرضا (1396). "نقش خلاقیت و عوامل مؤثر بر آن در کارایی روابط عمومی سازمان تأمین اجتماعی". ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، دوره هفتم، ش 2 (پاییز): 217-242.##- رضائی، روح‏ الله؛ شعبانعلی فمی، حسین؛ صلاحی­مقدم، نفیسه (1395). "بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر عملکرد سازمانی در سازمان جهاد کشاورزی استان البرز". علوم ترویج و آموزش کشاورزی، دوره یازدهم، ش 2 (پاییز و زمستان): 121-133.##- غیاثی ندوشن، سعید؛ امین‌الرعایا، احسان (1395). "بررسی تأثیر ابعاد سرمایه اجتماعی و سرمایه فکری بر میزان بهره‌وری منابع انسانی". مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، دوره بیست و پنجم، ش 80 (تابستان): 183-209.##- فقیه عباسی، امیر؛ کریمی، گلناز (1394). "شناسایی رابطه بین ابعاد سرمایه اجتماعی و خلاقیت سازمانی در بین کارکنان آموزش و پرورش سنندج". در: مجموعه مقالات اولین همایش ملی مطالعات و تحقیقات نوین در حوزه علوم تربیتی و روانشناسی ایران. قم: مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی سروش حکمت مرتضوی: 1-8.##- فیروزی، محمدرضا؛ کرمی، میثم (1395). "بررسی نقش واسطه­ای سرمایه اجتماعی در رابطه هوش هیجانی با خلاقیت".  ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، دوره پنجم، ش 4 (بهار): 53-78.##- میرعبداللهی تولون، سیدمحمد (1392). "بررسی تأثیر مدیریت دانش بر یادگیری و خلاقیت سازمانی از دیدگاه مدیران دستگاه­های اجرایی استان اردبیل". پایان‌نامه کارشناسی ارشد مدیریتM.A. ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات گیلان.##- نادری مهدیی، کریم؛ فطرس، محمدحسن؛ اصفهانی، سیدمحمدجعفر (1394). "رابطه ابعاد سرمایه اجتماعی و کارایی (مطالعه موردی: زعفران­کاران شهرستان فردوس)". پژوهش و برنامه­ریزی روستایی، دوره چهارم، ش 2 (تابستان): 21-34.##- ویسه، مهدی؛ نصراللهی وسطی، سیمین (1394). "تأثیر سرمایه اجتماعی بر ایجاد خلاقیت در دانشجویان (مورد مطالعه: دانشجویان مدیریت دانشگاه ایلام)".  اسلام و مطالعات اجتماعی، دوره دوم، ش 3 (زمستان): 121-145.##

- Alguezaui, Salma; Filieri, Raffaele (2010). “Investigating the role of social capital in innovation: sparse versus dense network”. Journal of knowledge management, Vol. 14, No. 6:  891-909.##- Brooks, Kit; Muyia Nafukho, Fredrick (2006). “Human resource development, social capital, emotional intelligence: any link to productivity?”. Journal of European industrial training, Vol. 30, No. 2: 117-128.##- Chang, S. C.; Tein, S. W.; Lee, H. M. (2010). “Social capital, creativity, and new product advantage: An empirical study”. International Journal of Electronic Business Management, Vol. 8, No. 1: 43-55.##- Chen, J.; Zhu, Z.; Yuan Xie, H. (2004). “Measuring intellectual capital: A new model and empirical study”. Journal of Intellectual capital, Vol. 5, No. 1: 195-212.##- Coleman, J. S. (1990). Foundations of Social Theory. Cambridge: Harvard University Press.##-Dick, G.; Metcalfe, B. (2001). “Managerial factors and organisational commitment-A comparative study of police officers and civilian staff”. International Journal of Public Sector Management, Vol. 14, No. 2: 111-128.##- Falk, L.; Kilpatrick, S. (2000). “What is social capital? A study of interaction in a rural community”. Sociological Ruralis, Vol. 40, No. 1: 87-110.##- Hou, Y., et al. (2011). “Organizational Commitment and Creativity: the Influence of Thinking Styles”. Annals of Economics & Finance, Vol. 12, No. 2: 411-431.##- Nahapiet, J.; Ghoshal, S. (1998). “Social capital, intellectual capital, and the organizational advantage”. Academy of management review. Vol. 23, No. 2: 242-266.##- Pinprayong, B.; Siengtai, S. (2012). “Restructuring for organizational efficiency in the banking sector in Thailand: A case study of Siam Commercial Bank”. Far East Journal of Psychology and Business, Vol. 8, No. 2: 29-42.##- Putnam, R. D. (1995). “Bowling alone: America's declining social capital”. Journal of democracy, Vol. 6, No. 1: 65-78.##- Sozbilir, F. (2018). “The interaction between social capital, creativity and efficiency in organizations”. Thinking Skills and Creativity, Vol. 27, No. 1: 92-100.##- Starrett, D. (1976). “Social institutions, imperfect information, and the distribution of income”. Journal of Economics, Vol. 90, No. 2: 261-284.##- Sturgess, G. (1997). “Taking social capital seriously Social capital: The individual”. Civil society and the state, 49-83.##