نویسندگان

1 کارشناس‌ارشد مدیریت جهانگردی (گرایش برنامه‌ریزی توسعه) دانشگاه علامه طباطبایی

2 عضو هیأت علمی دانشگاه پیام نور بیرجند

10.22034/fakh.2013.156233

چکیده

گردشگری فرهنگی همواره از جمله گونه­های اصلی گردشگری در ایران و به ­طور کلی کشورهای در حال توسعه محسوب می­شود. با این وجود، دیدگاه فراگیری در میان کارشناسان نسبت به­گونه­های مختلف آن وجود ندارد. به­طور دقیق­تر، در منابع مختلف اختلاف نظرهایی در رابطه با قلمداد کردن گردشگری بوم­شناختی، مذهبی و روستایی به­عنوان گونه­های مختلف گردشگری فرهنگی وجود دارد که مقاله تحلیلی حاضر، با استفاده از راهبرد تحقیق تلفیقی ادبیات موجود، سعی در ارائه یک مفهوم جامع برای این موضوع با تأکید بر استان خراسان جنوبی دارد. بنابراین، سؤال اصلی مد نظر نویسندگان این مقاله آن است که آیا گردشگری بوم­شناختی، مذهبی و روستایی را می­توان به­عنوان گونه­های مختلف زیرمجموعه گردشگری فرهنگی محسوب کرد؟ نتایج حاصله بیانگر آن است که به ­لحاظ ماهیت فعالیت گردشگران در مقصد، گردشگری مذهبی و روستایی به­طور کامل و گردشگری بوم­شناختی در صورتی که گردشگران از طریق ارتباط مستقیم (رویارویی با مردم محلی) و یا غیر مستقیم (از طریق شواهد زندگی مردم محلی) در کنار سفر مسؤولانه خود به شناخت و یا تحقیق در مورد فرهنگ مردم محلی بپردازند، می­توانند گونه­ای از گردشگری فرهنگی قلمداد شوند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The study of the relation between religious, rural tourism types with cultural and local tourism Case study: South Kourasn Province

نویسندگان [English]

  • Mohammad Sharifi tehrani, 1
  • Javad Yusefi 2

1 MA in Tourism Management ( Development Planning Course) of Allameh Tabataba’i University. The Responsible Writer

2 Faulty Member of Birjand Payam Noor University

چکیده [English]

Cultural tourism is always among the main kinds of tourism in Iran and totally regarded in developmental countries. However, there is not any kind of comprehensive points among the experts relating to the types of tourism. In exact view, in the different sources there is difference of opinions in relation to inclusion of ecological, cultural and rural tourism as different kinds of cultural tourism which the analytical present paper by using the strategy of combined research of available literature tries to present a kind of comprehensive concept for this issue with the emphasis in South Khorasan province. Therefore, the main question of the writers of this paper is to consider that whether the ecological, religious and rural tourism can be regarded as different kinds of subcategories of cultural tourism. The results indicates that from the view point of the tourists activities’ nature in the destination place, the religious and rural tourism in total and if the ecological tourism by direct relation (encountering the native people) or indirect relation (from the reports of the life of local people) inside their responsible expedition probe the recognition and researching about the local people’s culture, they can be regarded as a kind of cultural tourism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cultural tourism
  • Rural tourism
  • Ecological tourism
  • Religious tourism
آرین­پور، محمدرضا (1388). "ماخونیک یا لی­لی­پوت". دوماهنامه گردشگری. شماره 24 (آذر تا اسفند):  76-78.##احسانی، افسانه (1387). آشنایی با اکوتوریسم. تهران: سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری.##اسامی امام­زادگان و اماکن متبرکه استان خراسان جنوبی (1391). [پیوسته] قابل دسترس در:http://www.rasekhoon.net/article/show-57025.aspx ، 12/8/1391.##افخمی، بهروز (1386). ارتباط باستانشناسی و گردشگری فرهنگی. تهران: پژوهشکده سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، پژوهشکده گردشگری.##برآبادی، احمد؛ شعیبی، غلامحسین (1384). مردم­شناسی مردم ماخونیک. بیرجند: اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی.##پاپلی­یزدی، محمدحسین (1384). "ماخونیک: عدالت اجتماعی فراموش­شده". تحقیقات جغرافیایی، سال بیستم، شماره 77 (تابستان): 17-45.##حسن­نژاد، مریم؛ کهنسال، محمدرضا؛ قربانی، محمد (1390). "عوامل مؤثر بر مشارکت روستاییان در گروه­های توسعه روستایی: مطالعه موردی پروژه بین­المللی ترسیب کربن در استان خراسان جنوبی". روستا و توسعه، سال چهاردهم،  شماره 54 (تابستان): 73-91.##خسروی، محمود؛ اکبری، محمد (1388). "بررسی ویژگی خشکسالی­های استان خراسان جنوبی". جغرافیا و توسعه، سال هفتم، شماره 14(تابستان): 51-68.##داس­ویل، راجر (1379). مدیریت جهانگردی: مبانی، راهبردها، آثار. ترجمه‏ محمد اعرابی و داود ایزدی. تهران: دفتر پژوهش­های فرهنگی.##دهقان، نبی­اله؛ شریفی­تهرانی، محمد (1390). "برنامه­ریزی راهبردی موزه ملی ایران". مطالعات مدیریت گردشگری، شماره 16(پاییز و زمستان): 53-90.##دهمرده، محمد داوود؛ یعقوبی­فرانی، احمد؛ روستا، کوروش (1390). "بررسی عوامل اقتصادی-اجتماعی موثر بر پذیرش طرح­های بیابان­زدایی، مطالعه موردی: کانون­های بحرانی منطقه خوسف استان خراسان جنوبی". جنگل و مرتع، شماره 89 (بهار): 84-92.##راستی، عمران (1390). "میراث خراسان بزرگ از رقابت ژئوپلیتیکی «بازی بزرگ»". مطالعات فرهنگی اجتماعی خراسان. سال پنجم، شماره 3 (بهار): 26-60.##رضوانی، علی اصغر (1382). جغرافیا و صنعت توریسم. تهران: دانشگاه پیام­نور.##رضوانی، محمدرضا (1387). توسعه گردشگری روستایی (با رویکرد گردشگری پایدار). تهران: دانشگاه تهران.##رهنمایی، محمدتقی، و دیگران (1387). "بررسی ظرفیت تحمل مقصد گردشگری با تأکید بر جامعه میزبان، نمونه موردی: شهر کلاردشت". پژوهش­های جغرافیایی­انسانی، سال چهلم، شماره 66 (زمستان): 17-33.##زارعی، علیرضا؛ میرسیار، مهدی؛ وثوق، علی (1388). "ارزیابی توان زیست محیطی مناطق خشک و نیمه خشک با استفاده از توانایی­های سامانه اطلاعات جغرافیایی، مطالعه موردی: حوضه آبخیز بیرجند". محیط شناسی، سال سی و پنجم، شماره 52 (زمستان): 35-42.##زعفرانلو، رقیه؛ حمزه، حمزه (1382). سیمای میراث فرهنگی بیرجند. تهران: سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری.##زنده­دل، حسن، و دیگران (1386). مجموعه راهنمای گردشگری روستاهای ایران، ج7. تهران: نشر کاروان جهانگردان – ایرانگردان.##زنجانی، و دیگران (1386). "توریسم روستایی، تصویر مجازی یا الگوی حقیقی در برنامه­ریزی روستایی". جغرافیا و توسعه ناحیه­ای، شماره 8 (بهار و تابستان): 179-192.##سالنامه آماری استان خراسان جنوبی (1389). تهران: مرکز آمار ایران.##شاطری، مفید؛ حجی­پور، محمد؛ نجاتی، بهناز (1391). "شناخت و اولویت­بندی نیازهای اساسی توسعه مناطق روستایی با استفاده از روش TOPSIS؛ مطالعه موردی: دهستان شوسف شهرستان نهبندان". تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، شماره 24 (بهار): 103-121.##صابری­فر، رستم (1389). "مقایسه صنعت گردشگری در شهرهای استان خراسان جنوبی". مدرس علوم انسانی، سال چهاردهم، شماره 67 (تابستان): 61-79.##صابری­فر، رستم (1390). "بررسی متغیرهای تأثیرگذار بر موفقیت طرح­های هادی روستایی در استان خراسان جنوبی". تحقیقات جغرافیایی، سال بیست و ششم، شماره 102(پاییز): 213-230.##ضرغام ­بروجنی، حمید (1391). برنامه­ریزی توسعه جهانگردی: رویکرد هم­پیوند و پایدار. تهران: مهکامه.##ضیایی، محمود؛ تراب­احمدی، مژگان (1391). شناخت صنعت گردشگری با رویکرد سیستمی. تهران: نشر علوم اجتماعی.##علیزاده، کتایون (1382). "اثرات حضور گردشگران بر منابع زیست­محیطی". پژوهش­های جغرافیایی، سال سی و پنجم، شماره 44 (بهار): 55-70.##کاظمی، مهدی (1385). مدیریت گردشگری. تهران: سمت.##کروبی، مهدی (1382). "فرهنگ و گردشگری". مطالعات مدیریت گردشگری. شماره 2 (پاییز): 21-48.##گی، چاک­وای (1382). جهانگردی در چشم­اندازی جامع. ترجمه علی پارسائیان و محمد اعرابی. تهران: دفتر پژوهش‏های فرهنگی.##منشی­زاده، رحمت­اله (1384). اندر مقوله گردشگری. تهران: پیام مؤلف.##ویلیامز، استفان (1388). جغرافیای گردشگری. ترجمه محمود ضیایی، تهران: دانشگاه پیام نور.
##Alexander, Nicola; McKenna, Angela (1998). “Rural tourism in the heart of England”. International Journal of Contemporary Hospitality Management, Vol. 10, No. 5, p. 203–207.##Armstrong, Michael (2009). Armstring’s handbook of performance management: an evidence-based guide to delivering high performance. London ; Philadelphia: Kogan Page.##Beeton, Sue (2006). Community development through Tourism. Sydney: Landlinks press.##Boniface, Priscilla (2003). Managing cultural tourism. London: Routledge.##Bowitz, Einar; Ibenholt, Karin (2009). “Economic impacts of cultural heritage - Research and perspectives”. Journal of Cultural Heritage, Vol. 10, No. 1, p. 1- 8.##Cave, Jenny; Ryan, Chris; Panakera, Charlie (2007). “Cultural tourism product: Pacific island: Migrant perspectives in New Zealand”. Journal of Travel Research, Vol. 45, No. 7, p. 435-443.##CTC (2003). Cultural tourism economy impact study. Edmonton: Canadian Tourism Commission.##Dexter, Gail (1999). “The Power of cultural tourism”. Wisconsin Heritage Tourism Conference. Wisconsin: USA.##Dolgorsuren, Jamiyangiim (2004). Cultural tourism, translation. Mongolia: Thrift.##Drumm, Andy; Moore, Alan (2005). Ecotourism development, A manual for conservation planners and managers. New York: The Nature Conservancy.##Espinoza, Allan (2009). “Defining responsible tourism”. [Online] Available: http://ecoturismolatino.com/, [12/04/2010].##Frochot, Isabelle (2005). “A benefit segmentation of tourists in rural areas: a Scottish perspective”. Tourism Management, Vol. 26, No. 3, p. 335–346.##Hamilton, Jacqueline; Tol, Richard; Maddison, David (2004). “The effects of climate change on international tourism”. Centre for Marine and Climate Research, Working Paper. Germany University: Hamburg.##ICOM (2007). Running a museum: a practical handbook. Paris: ICOM.##ICOMOS (2002). International cultural tourism charter. Rome: ICOMOS publishing.##Jafari, Jafar (2000). Encyclopedia of tourism. London: Routledge.##Knowd, Lan (2001). Rural tourism: panacea and paradox. Sydney: School of Environmental Western Sydney.##Loukaitou-Sideris, Anastasia; Soureli, Konstantina (2012). “Cultural tourism as an economic development strategy for ethnic neighborhoods”. Economic Development Quarterly, Vol. 26, No. 1, p. 50–72.##MacDonald, Roberta; Jolliffe, Lee (2003). “Cultural rural tourism: evidence from Canada”. Annals of Tourism Research, Vol. 30, No 2, p. 307-322.##Maria, Carmen; Maria, Roxana (2008). “Cultural- folklore events- Promoters of the cultural tourism”. Journal of Tourism, Vol. 23, No.  6, p. 134-151.##Niemczyk, Agata (2013). “Cultural tourists: An attempt to classify them”. Tourism Management Perspectives, Vol. 5 (Online access: http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2211973612000700),  p. 24–30.##Raj, Razaq (2003). “The Impact of festivals on cultural tourism”. The 2nd DeHaan Tourism Management Conference (online access: http://www.academia.edu/365379/The_2nd_DeHaan_Tourism_ Management _ Conference), Nottingham: UK.##Raj, R.; Moepeth, N.D. (2007). Religious tourism and pilgrimage management. London: CABI press.##Ryan, Chris; Higgins, Opal (2006). “Experiencing cultural tourism: Visitors at the Maori Arts and Crafts Institute, New Zealand”. Journal of Travel Research, Vol. 44, No. 3, p. 308-317.##Richards, Greg (2005). Cultural tourism in Europe. London: ATLAS publishing.##Sharifi-Tehrani, Mohammad; Verbic, Miroslav; Chung, Jin Young (2013). “An analysis of adopting dual pricing for museums: The case of the National Museum of Iran”. Annals of Tourism Research, Vol. 43, No. 1, p. 58-80.##Sinclair,. Donald (2003). “Developing indigenous tourism: challenges for Guianas”. International Journal of Contemporary Hospitality Management, Vol. 15, No. 3, p. 140-146.##Stylianou-Lambert, Theopisti (2011). “Gazing from home: cultural tourism and art museums”. Annals of Tourism Research, Vol. 38, No. 2, p. 403–421.##Tao, Chang- Hung; Eagle, Paul; Smith, Stephen (2004). “Implication of alternative definition of ecotourists”. Tourism Analysis, Vol. 9, No. 1-2, p. 1-13.##Timothy, Dallen J.; Nyaupane, Gyan P. (2009). Cultural heritage and tourism in the developing world: A regional perspective. London: Routledge.##“UNWTO world tourism barometer” (2012). Vol. 10, Madrid: UNWTO.##Weaver, David B. (2011). “Contemporary tourism heritage as heritage tourism: evidence from Las Vegas and Gold Coast”. Annals of Tourism Research, Vol. 38, No. 1, p. 249–267.##“Travel and tourism economic impact” (2011). London: World Travel and Tourism Council (WTTC).##Yang, Li; Wall, Geoffrey; Smith, Stephen L.J. (2006). “Ethnic tourism development: Chinese government perspective”. Annals of Tourism Research, Vol. 35, No. 3, p. 751–771.##