نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه خوارزمی

2 استادیار گروه تاریخ اجتماعی و اقتصادی، پژوهشکده تاریخ ایران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

3 استادیار گروه تاریخ دانشگاه خوارزمی

4 دانشجوی دکترای تاریخ دانشگاه خوارزمی

چکیده

جمشید جمشیدیان (ارباب جمشید)، اولین نماینده‌ی زرتشتیان در مجلس شورای ملی، تاجر و صراف بزرگ اواخر قاجار بود. وی کار خود را با کارگری در بزازی شروع کرد و بهتدریج صراف بزرگ و ثروتمند عصر خود شد. تجارتخانه جمشیدیان در اکثر شهرهای بزرگ ایران و کشورهای مختلف شعبه داشت. بهدلیل وسعت فعالیت صرافی جمشیدیان، به بانک جمشیدی هم مشهور بود. جمشیدیان نقش عمده‌ای در مبادلات داخلی و بین‌المللی اعتباری و مالی ایران ایفا کرد. منافع عمده حاصل از این حجم وسیع مبادلات تجاری و صرافی، به سرمایه‌گذاری جمشیدیان در عرصه املاک و مستغلات در تهران و سایر شهرها، بالغ بر 37 آبادی در سراسر ایران انجامید. از آن جمله، املاک جمشیدیان در روستاهای سلامی و سده بود.

مقاله حاضر، با هدف تحلیل و تبیین نحوه مالکیت دو منطقه‌ی سلامی و سده توسط ارباب جمشید و پس از آن، بر آن است به چگونگی مالکیت و مسائل مالیاتی و نحوه‌ی اخذ مالیات دو منطقه مذکور پاسخ دهد.

اسناد منتشر نشده خانواده جمشیدیان و اسناد آرشیو ملی ایران، منابع اصلی این مقاله را تشکیل می‌دهد که در چارچوب سندپژوهی و با بهره گیری از روش تحقیق اسنادی با شیوه توصیفی– تحلیلی پس از استنساخ، مطالعه اسناد و با توجه به خلأ مطالعاتی موجود، تلاش شده به سؤالات فوق پاسخ داده شود.

دستاورد پژوهش حاکی از این است که: منافع اقتصادی مترتب بر منطقه، ارزش ملکی و محصول آوری آن را دو چندان کرده و تاجر و صراف بزرگی چون ارباب جمشید را مشتاق به سرمایه‌گذاری و مالکیت اراضی سلامی و سده نموده است. این در حالی بود که تعیین، دریافت و پیگیری مالیات منطقه مغشوش و تابع شرایط اقلیمی و بسته به تصمیم حاکمان و مباشران بود. ضمن این‌که تحولات و سیر قوانین مالیات‌بردرآمد، نامنظم و بعضاً سیر قهقرایی طی کرده است.

واژه‌های کلیدی: سده، سلامی، ارباب جمشید، قوام السلطنه، مالیات، املاک

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Documentary narration of Arbab Jamshid Jamshidian's business activities in the field of real estate research: Salami and Sedeh villages (1230 / 1267 GH - 1311 SH)

نویسندگان [English]

  • Fouad Pourarian 1
  • Elham Malekzadeh 2
  • Kazem Meighani 3
  • Mohammad BaghaieShirejini 4

1 Associate Professor Department of History, Kharazmi University,

2 Assistant Professor, Department of Social and Economic History, Iranian History Research Institute, Institute of Humanities and Cultural Studies

3 Assistant Professor, Department of History, Kharazmi University

4 PhD student in history of Kharazmi University

چکیده [English]

Jamshid Jamshidian (Arbab Jamshid), the first Zoroastrian representative in the National Assembly, was a great merchant and money changer of the late Qajar period. He began his career as a laborer in the sewing industry and gradually became the great and wealthy money changer of his time. Jamshidian's trading house had branches in most of the big cities of Iran and different countries. Due to the size of the Jamshidian exchange activity, it was also known as JamshidiBankJamshidian played a major role in Iran's domestic and global credit and financial exchanges. The huge profits from this large volume of trade and exchange exchanges led to Jamshidian's investment in real estate in Tehran and other cities, amounting to 37 settlements throughout Iran. Among them, Jamshidian's property was in the villages of Salami and Sedeh.

The present articleaimsto analyze and explain the ownership of the two regions of Salami and Sedeh by Arbab Jamshid and after that, tries to answer the question of ownership and tax issues and how to receive taxes in the two mentioned regions.

The result of the research indicates that the economic benefits of the region have doubled the value of the property and its productivity, and have made merchants and large money-changers such as Arbab Jamshid eager to invest and own lands in Salami and Sedeh.These decisions took place while the assessment, collection, and follow-up of taxes in the region were disarranged and subject to climatic conditions, depending on the decisions of the rulers and administrators. At the same time, the evolution of tax laws had been irregular and sometimes regressive.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sedeh
  • Salami
  • Arbab Jamshid
  • Ghavam Al-Saltanah
  • taxes
  • real estate