مقایسه ی فرهنگ سازمانی دبیرستان های عادی و استعدادهای درخشان شهر بیرجند براساس الگوی دنیسون

قدسیان, نرگس; پورشافعی, هادی

doi:10.22034/fakh.2014.154664

مقایسه ی فرهنگ سازمانی دبیرستان های عادی و استعدادهای درخشان شهر بیرجند براساس الگوی دنیسون

نویسندگان

نرگس قدسیان ¹

هادی پورشافعی ²

¹ دانشجوی کارشناسی ارشد رشته مدیریت آموزشی

² استادیار علوم تربیتی / دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه بیرجند

10.22034/fakh.2014.154664

چکیده

فرهنگ در سطح کلان از مباحث مطرح در حوزه ی سازمانی است و در سطح خرد، مطالعه آن در سطح مدرسه نیز قابل تعمق است. حاصل این شناخت ارتقای بینش مدیران برای تحقق بخشی اهداف آموزشی با استفاده از نقش فرهنگ است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر مقایسه ی فرهنگ سازمانی مدارس عادی و استعدادهای درخشان شهر بیرجند بر پایه الگوی دنیسون است. این پژوهش از نوع توصیفی- مقایسه ای و از نوع پژوهش های کاربردی است. برای انتخاب جامعه آماری در ابتدا از میان مدارس عادی شهر، یک دبیرستان پسرانه و یک دبیرستان دخترانه به صورت هدفمند انتخاب گردید. جامعه ی آماری را 65 نفر دبیران دبیرستان های عادی و 75 نفر دبیران دبیرستان های استعدادهای درخشان تشکیل داد. حجم نمونه جامعه آماری با استفاده از جدول کرجسی و مورگان به ترتیب 46 و 55 نفر برآورد گردید. ابزار جمع آوری اطّلاعات، پرسش نامه ی استاندارد دنیسون بود که پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 84/0 برآورد گردید. یافته های تحقیق نشان داد که هر دو نوع مدارس از فرهنگ مطلوبی برخوردار بودند. از چهار مؤلفه ی الگوی مورد مطالعه، میانگین سه مؤلفه ی فرهنگیِ «درگیرشدن در کار»، «سازگاری» و «رسالت» در مدارس استعدادهای درخشان به طور معنی داری بیشتر بود (05/0>p). اما میانگین مؤلفه ی «انطباق پذیری» در دو گروه تفاوت معناداری نداشت (13/0 =p). هم چنین تفاوت میانگین شاخص های فرهنگی در ارتباط با شاخص های توانمندسازی، تیم گرایی، ارزش های بنیادین، توافق، هماهنگی و انسجام، اهداف و مقاصد، نیت و جهت راهبردی به استثنای شاخص های مشتری مداری (23/0 =P)، توسعه ی قابلیت ها (07/0 =P)، ایجادتغییر (46/0 =P)، یادگیری سازمانی (06/0 =P) و چشم انداز (07/0 =P)، در بین مدارس، معنی دار بوده است (05/0 >p).

کلیدواژه‌ها

فرهنگ سازمانی

مدارس عادی

مدارس استعدادهای درخشان

الگوی دنیسون

موضوعات

علوم تربیتی و روانشناسی

عنوان مقاله English

The Comparison of Organizational Culture of Ordinary and Brilliant Talented High Schools of the City of Birjand Based on Denison Pattern

نویسندگان English

Narges Ghodsian ¹

hadi pourshafei ²

¹ Master's student in the field of educational management

² Assistant Professor of Educational Sciences / Faculty of Educational Sciences and Psychology, Birjand University

چکیده English

Culture in macro level is a specific discussion of organizational fields and also in the micro level, its study in school level is ponderable. The result of this knowledge is the promotion of the insight of headmasters for fulfilling of educational goals by the use of the role of culture. On this base, the purpose of this present research is the comparison of organizational culture of ordinary and brilliant talented high schools of the city of Birjand based on Denison pattern. This research is a kind of comparative-descriptive and applicable research. First, for selecting statistical community from among the ordinary schools of the city one boys’ high school and one girls’ high school has been selected objectively. Statistical community were formed from 65 individuals of schoolteachers of ordinary high schools and 75 individuals schoolteachers of brilliant talented of high schools. The sample size of statistical community by use of Korjesi and Morgan table was estimated 46 and 55 individuals respectively. The tools for collecting data were Denison’s standard questionnaire which its stability was evaluated by the use of the Cronbakh’s Alfa coefficient (0/84). The findings of research showed that both of the schools enjoyed a favorite culture. From the four components of the patterns under study, the average of 3 cultural components “involving in job ’”compatibility” and “message” in schools of brilliant talented were more significant (p<0/05). But the average of component “associability” had no meaningful difference in 2 groups. (p=/13). Also, the difference of the average of cultural indicators in relation with prepotency making, team trending, fundamental values, adaptation, harmony and solidarity, goals and objects, intention and direction of guideline except of client based indexes (p=0/230),extension of abilities,(p=0/07),making change(p=0/46), organizational learning,(p=0/0) and perspective(p=0/07),has been meaningful among the schools(p=o/o5).

کلیدواژه‌ها English

Organizational culture

Ordinary schools

Brilliant talented schools

Denison pattern

احقر، قدسی (1385). "بررسی نقش فرهنگ مدارس در فرسودگی شغلی دبیران دوره راهنمایی شهر تهران". فصلنامه تعلیم و تربیت، سال اول، ش86 (پاییز): 93-123.##2.الوانی، مهدی (1378). مدیریت عمومی. تهران: نشر نی.##3.بیدختی، علی اکبر امین؛ مکوند حسینی، شاهرخ؛ احسانی، زهرا (1390). "بررسی رابطه بین فرهنگ سازمانی و مدیریت دانش در سازمان آموزش و پرورش شهر سمنان". فصلنامه راهبرد، سال بیستم، ش 59 (تابستان):191-216.##4.تورانی، حیدر (1382). مدیریت فرآیندمدار. تهران: تزکیه.##5.حسین چاری، مسعود (1382). "بررسی عناصر و ابعاد مدرسه و تأثیر آن بر پیامدهای شناختی و رفتاری در دانش آموزان دوره ی ابتدایی شهر شیراز". پایان نامه دکترا روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، پژوهشکده معلم مرودشت، دانشگاه شیراز.##6.حقیقی، محمدعلی، و دیگران (1380). مدیریت رفتارسازمانی. تهران: نشر ترمه.##7.حوریزاد، بهمن (1384). غنی سازی مدرسه. تهران: لوح زرین.##8.دفت، ریچارد ال. (1378). مبانی تئوری و طراحی سازمان. ترجمه علی پارسائیان و محمد اعرابی. تهران: دفتر پژوهش های فرهنگی.##9.رحیم نیا، فریبرز؛ علیزاده، مسعود (1387). "بررسی ابعاد فرهنگ سازمانی بر اساس مدل دنیسون از نظر اعضای هیأت علمی دانشگاه فردوسی مشهد". فصلنامه مطالعات تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی، سال دهم، ش1 (تابستان): 147-179.##10.سازمان اسناد و مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی (1373). فرهنگ و تهاجم فرهنگی. تهران: سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی.##11.سلیمی، قربانعلی؛ علیزاده، قدرت الله (1386). "شناخت فرهنگ مدرسه براساس مدل دنیسون". [پیوسته] قابل دسترس در:

http://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=934&articleID= 353139 ##[17/5/1386]

شاین، ادگار (1383). فرهنگ سازمانی. ترجمه محمد ابراهیم محجوب. تهران: نشر فرا.##13.طوسی، محمدعلی (1372). فرهنگ سازمانی. تهران: مرکز آموزشی مدیریت دولتی.##14.گودرزی، اکرم؛ گمینیان، وجیهه (1381). اصول و مبانی و نظریه های جوّ و فرهنگ سازمانی. اصفهان: جهاد دانشگاهی.##15.مصطفوی راد، فرشته؛ بهرنگی، محمدرضا؛ و عسکریان، مصطفی (1389). "بررسی رابطه فرهنگ سازمانی، کیفیت زندگی کاری، تعهد سازمانی، با بیگانگی از کار مدیران مدرسه های متوسطه شهر شیراز". مجله علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، سال ششم، ش1 (بهار): 45-78.##16.مارکوارت، مایکل (1385). ایجاد سازمان یادگیرنده. ترجمه محمدرضا زالی.تهران: دانشگاه تهران.##17.مقنی زاده، محمدحسن (1381). "ارتقای فرهنگ مدرسه بنیانی برای اصلاح مدرسه". فصلنامه تعلیم و تربیت. سال اول، ش 3 (تابستان): 105-133.##18.منوریان، عباس، و دیگران(1387). فرهنگ سازمانی با تکیه بر مدل دنیسون. شیراز: دانشگاه شیراز.##19.وزارت آموزش و پرورش، سند تحول بنیادین (1390). دبیر خانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، وزارت آموزش و پرورش، شورای عالی آموزش و پرورش.##
Deal, T. E. & Kennedy, A. A. (1982). Corporate cultures: The rites and rituals of corporate life. Reading. Massachusetts: Addison-Wesley.##21.Deal, T. E. & Peterson, L. D. (1999). Shaping School culture. Sanfrancisco: Jossey- bass publishers.##22.Denison, R. & Adkins, B. (2007). An Action Learning Approach to organizational culture: Rethinking the Balance Between Action and Learning? In: Dulworth, M. & Bordonaro, F. (Eds.), From promise to payoff: the art and science of the learning organization. San Francisco: Jossey – Bass.##23.Denison, D. (1990). Corporate Culture and Organizational Effectiveness. New York: john Wiley & Sons.##24.Hofstede, G., et al. (1990). Measuring Organizational Cultures: A Qualitative and Quantitative Stidy across twenty cases. Administrative science & uarterly university of michigan, USA, 316-286 ,35##25.Drucker, P. F. (1983). Management task, responsibilities, practices. New York: Harper & Row publishers##26.Newman, F., et al. (1996). Authentic Achievement: Restructuring Schools for Intellectual Quality. San Francisco: Jossey- Bass.##27.Ouchi, w. g. (1981) Theory Z: how American business can meet the Japanese challenges. Reading. Massachusetts: Addison - Wesley.##28.Peters, T.J.; waterman, R. H. (2009). I in search of excellence: lessons from America›s best-run companies. new York: Collins business essentials.##29.Robbins, S. P. (1999). Management (3rd ed). Englewood cliffs: Prentice Hall.##30.OCAI, online, 2012. [on-line]. Available: http://www.ocai-online.com/userfiles/file/ocai_ [2013/5/17##31.Owens, R. (1987). Organizational behavior in education (3rd ed.) New Jersey: Prentice-Hall.##32.Wren, D. (1993). "A comparison of the theories of adolescent moral development of Lawrence Kohlberg and Carol Gilligan: Alternative views of the hidden curriculum". Doctoral dissertation, pennsylvania Lehigh University, Bethlehem.U.S.A.##