نویسندگان

1 استادیار گروه باستان شناسی دانشگاه بیرجند

2 کارشناس ارشد باستان شناسی دانشگاه بیرجند

چکیده

اسلامیه شهری است در شمال شرقی فردوس که بعد از زلزله سال 1347 خورشیدی در این منطقه تأسیس گردید. خانه های این شهر توسط معماران محلی و بدون حمایت و نظارت دولت وقت احداث شد. در این پژوهش سعی بر آن است با ارائه پلان و عکس به توضیح و توصیفی در مورد معماری این خانه ها دست یازیم. مطالعات انجام گرفته مؤید این امر است خانه های احداث شده بعد از زلزله در این شهر تقریباً دارای پلان یکسان بوده و به صورت خانه باغ بنا شده اند و ساختار فضایی شامل ایوان ورودی، هشتی، دالان، حیاط، اتاق هایی با کارکردهای مختلف و باغی که ساختمان در آن قرار گرفته، می باشد. مصالح به کار رفته در خانه باغ های اسلامیه اکثراً بوم آورد است از قبیل خشت و گل و آجر؛ جهت خانه ها همگی بدون استثنا شمال غربی- جنوب شرقی (رون اصفهانی) بوده این خانه ها در بعد از زلزله - خلاف خانه های سازمانی که توسط دولت در فردوس ساخته شده بود- از نمونه خانه های قبل از زلزله فردوس الگو گرفته است. خانه های تاریخی فردوس که کاملاً با اوضاع اجتماعی، معیشتی و اعتقادی مردم و خصوصاً شرایط اقلیمی منطقه متناسب بوده الگویی برای خانه باغ های تازه تأسیس بعد از زلزله در اسلامیه است.

کلیدواژه‌ها

  1. توسلی، محمود (1381). ساخت شهر و معماری در اقلیم گرم و خشک. تهران: پیام و پیوند نو.##2.پیرنیا، کریم (1387). سبک شناسی معماری ایرانی. تصحیح غلامحسین معماریان. تهران: سمت.##3.زمرشیدی، حسین (1382). معماری ایران، مصالح شناسی سنتی. تهران: زمرد.##4.ریمون، آندره (1370). شهرهای بزرگ عربی اسلامی در قرن های 10 تا 12 هجری. ترجمه حسین سلطان زاده. تهران: ریمون.##5.سلطان       زاده، حسین (1372). فضاهای ورودی در معماری سنتی ایران. تهران: دفتر پژوهش های فرهنگی، معاونت امور اجتماعی و فرهنگی.##6.سیفیان، محمدکاظم؛ محمودی، محمدرضا ( 1386). "محرمیت در معماری سنتی ایران". هویت شهر، سال اول، ش 1 (پاییز و زمستان): 3-14.##7.کسمائی، مرتضی (1385). اقلیم و معماری. ویراسته محمد احمد نژاد. تهران: نشر خاک.##8.معماریان، غلامحسین (1387). آشنایی با معماری مسکونی ایران، گونه شناسی درون گرا. تهران: دانشگاه علم و صنعت ایران.##9.مکی نژاد، مهدی (1387). تاریخ هنر ایران در دوره اسلامی، تزئینات معماری. تهران: سمت.##10.میربلوکی، مرتضی (1384). گزارش ثبتی خانه بدیعی در فهرست آثار ملی. بیرجند: اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی [چاپ نشده].##11. قبادیان، وحید (1385). بررسی اقلیمی ابنیه سنتی ایران. تهران: دانشگاه تهران.##12.نهاری، مرتضی؛ عنانی، بهرام (1393). فردوس؛ اقلیم معماری اسلامی. تهران: فکربکر؛ حوزه هنری خراسان جنوبی.##