بررسی مولفه های سواد سلامت شهروندان شهر مشهد مبتنی بر رویکرد سلامت محور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر مسائل اجتماعی/ مدرس دانشگاه

2 پژوهشگر اجتماعی جهاددانشگاهی مشهد

10.22034/fakh.2021.265114.1441

چکیده

توانمندی در به دست آوردن، تحلیل کردن،و فهم اطلاعات بهداشتی که فرد نیاز دارد تا در مورد مسائل سلامتی خود مشارکت نماید و تصمیم‌های درستی اخذکند سواد سلامت تعریف می شود.هدف از نوشتار حاضر ارزیابی وضعیت سواد سلامت و مولفه های آن در شهر مشهد بوده است.مبانی نظری سلامت محور کارکرهام، متاثر از فرصت ها و انتخاب در زندگی جهت برخورداری از سواد سلامت استفاده شده است.از رویکرد کمی محور، راهبرد پیمایش از نوع توصیفی،در بین شهروندان بالای 18 سال مناطق شهری مشهد استفاده گردیده است.بر اساس فرمول کوکران 800 نفر مبتنی بر روش نمونه گیری متناسب با حجم هر منطقه با تکیه بر پرسشنامه استاندارد شده سواد ایرانیان اطلاعات جمع آوری شده است. میزان آلفای کرونباخ پرسشنامه برابر با 921/0 در حد قوی بدست آمده است. نتایج نشان داد که از نظر جنسیت تقریباً پاسخگویان باهم برابر بوده اند.میانگین سنی پاسخگویان برابر با 31/37 سال بوده و گروه سنی 18 تا 34 ساله بیشترین فروانی را از سایر گروه‌ها داشته اند. در حدود %44 از پاسخگویان دارای تحصیلات متوسطه و دیپلم بوده اند. وضعیت میانگین مولفه های سواد سلامت عملکردی، ارتباطی- تعاملی، پایه و انتقادی به ترتیب حائز اهمیت بوده است؛و به طور تقریبی در حدود%60 از شهروندان از سواد سلامت و مولفه های آن در حد بالاتر از متوسط برخوردار بوده اند.نتایج آزمون فریدمن بیانگر این است که مولفه های سواد عملکردی، پایه،ارتباطی- تعاملی و انتقادی با بیشترین میانگین و با مقدار مجذور کای برابر با 059/120 در سطح خطای کوچکتر از 05/0 بدست آمده است؛که به لحاظ آماری با اطمینان 95/0 میانگین مولفه ها، تفاوت معناداری در سبک زندگی سلامت محور پاسخگویان وجود دارد.در نهایت سواد سلامت به عنوان مولفه شناختی و متاثر از انتخاب ها و موقعیت ها در زندگی به افزایش کیفیت زندگی،ارتقاء سبک زندگی سالم،کاهش خطرات سلامتی و مهارت های خودمراقبتی منتهی می گردد.

کلیدواژه‌ها