نقش فرهنگ سازمانی سبز در بهره‌وری منابع انسانی با میانجی‌گری عملکرد سبز در پرستاران بیمارستان امام رضا (ع) مشهد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد مدیریت دولتی دانشکده مدیریت و علوم انسانی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان

2 استادیار مدیریت دولتی دانشکده مدیریت و علوم انسانی ، دانشگاه ولایت، ایرانشهر

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد مدیریت دولتی دانشکده علوم اداری و اقتصادی دانشگاه فردوسی مشهد

10.22034/fakh.2021.256186.1427

چکیده

مدیریت با تأکید بر حفاظت محیط­زیست مفهوم جدیدی به نام فرهنگ سازمانی سبز را در ساختارهای سازمانی به خصوص بیمارستان­ها که فعالیت­های نزدیکی با محیط­زیست دارند، ایجاد کرده­است. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش فرهنگ سازمانی سبز در بهره­وری منابع انسانی با میانجی­گری عملکرد سبز است. این پژوهش با روش پیمایشی و مبتنی بر مدل‌یابی معادلات ساختاری در محیط نرم‌افزاری Smart PLS انجام یافته­است. جامعه آماری پژوهش شامل پرستاران بیمارستان امام رضا (ع) می­باشد. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران تعداد 282 نفر برآورد و نمونه­گیری به روش تصادفی ساده صورت گرفته و داده‌های مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه‌های محقق­ساخته گرد‌آوری شده­است. پایایی و روایی سازه­های پژوهش با نرم­افزار PLS و با استفاده از دو شاخص CR و AVE برآورد شده­است. یافته­های پژوهش نشان می­دهد که تقریباً نیمی (48/0) از اثر کل فرهنگ سازمانی سبز بر بهره­وری منابع انسانی از طریق غیرمستقیم توسط متغیر میانجی عملکرد سبز تبیین می­شود. نتایج پژوهش حاکی از ضریب معناداری در رابطه میان فرهنگ سازمانی سبز و بهره­وری منابع انسانی برابر با 984/2؛ در رابطه میان فرهنگ سازمانی سبز و عملکرد سبز، 590/7؛ در نقش عملکرد سبز در بهره­وری منابع انسانی، 057/4 و در ارتباط با نقش میانجی عملکرد سبز در اثر فرهنگ سازمانی سبز بر بهره­وری منابع انسانی با استفاده از آزمون سوبل برابر با 6/59 می­باشد.

کلیدواژه‌ها


منابع
امینی­خیابانی، غلامرضا؛ حمدی، کریم (1397). "رابطه میان فرهنگ بازارگرایی و بهره‌وری منابع انسانی؛ تبیینی از رویکرد بازار در یک سازمان تجاری". فصلنامه مدیریت بهره­وری. دوره یازدهم، ش 44 (بهار): 157 - 179.##الوانی، سیدمهدی (1394). مدیریت عمومی. تهران: نشر نی.##رابینز، استیفن پی. (1395). مبانی رفتار سازمانی. مترجم علی پارساییان و سیدمحمد اعرابی. تهران: دفتر پژوهش­های فرهنگی.##حکیمی، ایمان (1396). "تأثیر فرهنگ سازمانی بر قابلیت­های بازاریابی و عملکرد؛ تبیین نقش میانجی جهت­گیری­های استراتژیک برون­گرا". فصلنامه مدیریت بازرگانی. دوره نهم، ش 4 (بهار): 739 - 762.##جلالی فراهانی، مجید؛ و دیگران (1396). "ارائه مدل تبیین تأثیر فرهنگ سازمانی بر یادگیری سازمانی و بهره‌وری نیروی انسانی". فصلنامه مطالعات مدیریت رفتار سازمانی در ورزش، سال چهارم، ش 13 (بهار): 41 - 49.##سیدنقوی، میرعلی؛ و دیگران (1396). "رابطه سبک‌های مدیریت تعارض با بهره‌وری نیروی انسانی در بانک سینا". فصلنامه مدیریت بهره­وری، سال یازدهم، ش 43 (زمستان): 7-44.##صدقی­بوکانی، ناصر؛ و دیگران (1397). "تحلیل روابط چندگانه رهبری اثربخش و برنامه‌ریزی راهبردی با بهره­وری نیروی انسانی در مراکز آموزش عالی استان آذربایجان غربی". فصلنامه مدیریت بهره­وری، سال دوازدهم، ش 45 (تابستان)" 31 - 69.##غلامی، سودابه؛ ناظری، علی (1397). "مدیریت زنجیره تأمین سبز و عملکرد سازمان؛ نقش تعدیل­گر گواهی­نامه ایزو". فصلنامه مدیریت استاندارد و کیفیت، سال هشتم، ش 1 (بهار): 6 - 25.##محبوب­خواه، فرهاد؛ بیگ­زاده، یوسف (1397). "بررسی تأثیر منابع قدرت مدیران و ویژگی­های شخصیتی کارآفرینی کارکنان بر بهره­وری نیروی انسانی". فصلنامه دانش و پژوهش در روان­شناسی کاربردی، سال نوزدهم، ش 72 (تابستان): 63 - 76.##محسنین، شهریار؛ اسفیدانی، محمدرحیم (1393). "معادلات ساختاری مبتنی بر رویکرد حداقل مربعات جزئی به کمک نرم افزار (آموزشی و کاربردی)". تهران: مؤسسه کتاب مهربان نشر.##مروتی، ذکراله؛ و دیگران (1397). "رابطه علّی بین فرهنگ سازمانی و سکوت سازمانی با بهره­وری نیروی انسانی با میانجی­گری رفتار شهروند سازمانی در بین کارکنان شهرداری". فصلنامه مدیریت بهره­وری، سال دوازدهم، ش 46 (پاییز): 69 - 96.##نقدی، اعتبار؛ و دیگران (1396). "بررسی و تبیین رابطه بین فرهنگ سازمانی بر اساس مدل ‎هافستد و ابعاد کارآفرینی سازمانی". فصلنامه مدیریت بازرگانی، سال نهم، ش 2 (تابستان): 395 - 414.##نمامیان، فرشید؛ فیض­الهی، صادق (1394). "تأثیر فرهنگ سازمانی بر عملکرد سازمان با نقش میانجی نوآوری (مطالعه موردی: شهرک صنعتی ایلام)". فصلنامه فرهنگ ایلام، سال شانزدهم، ش 46 - 47 (بهار و تابستان): 161 - 174.##وفاخواه، شادی؛ و دیگران (1397). "بررسی تأثیر گونه‌های فرهنگ سازمانی بر فرآیندهای مدیریت منابع انسانی پروژه". دوفصلنامه پژوهش­های مدیریت منابع انسانی، سال دهم، ش 32 (تابستان): 49 - 72.##
Aboelmaged, M. G. (2018). “Knowledge sharing through enterprise social network (ESN) systems: motivational drivers and their impact on employees’ productivity”. Journal of Knowledge Management, Vol.  22, No. 2: 362-383.##Ashikali, T.; Groeneveld, S. (2015). “Diversity management in public organizations and its effect on employees’ affective commitment: The role of transformational leadership and the inclusiveness of the organizational culture”. Review of Public Personnel Administration, Vol. 35, No. 2: 146-168.##Bower, mavin (1966). The Will to manage. New York: McGraw-Hill.##Chang, C. H. (2015). “Proactive and reactive corporate social responsibility: antecedent and consequence”. Management Decision, Vol. 53, No. 2: 451-468.##Chang, C. H.; Chen, Y. S. (2013). “Green organizational identity and green innovation”. Management Decision, Vol. 51, No. 5: 1056-1070.##Chen, F.; Ngniatedema, T.; Li, S. (2018). “A cross-country comparison of green initiatives, green performance and financial performance”. Management Decision,  Vol. 56, No. 5: 1008-1032.##Chu, Z.; Wang, L.; Lai, F. (2019). “Customer pressure and green innovations at third party logistics providers in China: The moderation effect of organizational culture”. The International Journal of Logistics Management. Vol. 30, No. 1: 57-75.##Chuang, S. P.; Huang, S. J. (2018). “The effect of environmental corporate social responsibility on environmental performance and business competitiveness: The mediation of green information technology capital”. Journal of Business Ethics, Vol. 150, No. 4: 991-1009.##Crane, A. (2017). Rhetoric and reality in the greening of organizational culture. In Greening the Boardroom. London. Routledge. 129-144.##Deal, Terrence E.; Kennedy, Allan A. (1982). Corporate Culture: The Rites and Rituals of Corporate Life; Reading, Mass: Addison-Wesley.##Denison, D: (2000). “Organizational culture: Can it be a key lever for driving organizational change?”. The Handbook of Organizational Culture. London: John Wiley & Sons.##Famiyeh, S.; et al. (2018). “Green supply chain management initiatives and operational competitive performance”. Benchmarking: An International Journal, Vol. 25, No. 2: 607-631.##Fornell, C.; Larcker, D. (1981). “Evaluating structural equation modelswith   unobservable and measuring error”. Journal of High TechnologyManagement Reasearch. Vol. 10, No. 2: 39-50.##Gürlek, M.; Tuna, M. (2018). “Reinforcing competitive advantage through green organizational culture and green innovation”. The Service Industries Journal, Vol. 38, No. 7-8: 467-491.##Hai, N. M.; Van Tien, N. (2018). The Influence of Corporate Culture on Employee Commitment. International Econometric Conference of Vietnam. January, pp.450–465, Springer, Cham.##Harrington, H. J. (1992). Business Process Improvement:  The Breakthrough Strategy for total Quality, Productivity and Competitiveness. McGraw, New York, NY. pg. 793.##Harris, L. C.; Crane, A. (2002). “The greening of organizational culture: Management views on the depth, degree and diffusion of change”. Journal of organizational change management, Vol. 15, No. 3: 214-234.##Henseler, J. a. R.; Christian M.; Sinkovics, Rudolf R (2009). “The Use of Partial Least Squares Path Modeling in International Marketing”. Advances in International Marketing (AIM). Vol. 20: 277-320.##Hersey, P.; Blanchard, K. H.; Johnson, D. E. (1996). Management of Organizational Behavior: UtilizingHuman Resources. 7th ed. NewJerssy: Prentice Hall.##Hewitt, J. (2010). Factors influencing Career choice. [Availabl] continuously at: http:// www.ehow.com[15/02/2010].##Jabbour, C. J. C.; et al. (2015). “Green product development and performance of Brazilian firms: measuring the role of human and technical aspects”. Journal of Cleaner Production, Vol. 87, No. 1: 442-451.##Jang, Y. J. (2016). “Environmental sustainability management in the foodservice industry: Understanding the antecedents and consequences”. Journal of foodservice business research, Vol. 19, No. 5: 441-453.##Kim, H. J.; Park, J.; Wen, J. (2015). “General Managers’ environmental commitment and environmental involvement of lodging companies: The mediating role of environmental management capabilities”. International Journal of Contemporary Hospitality Management, Vol. 27, No. 7: 1499-1519.##Newton, T.; Harte, G. (1997). “Greening business: Technicist kitsch”? Journal of Management Studies, Vol. 34, No. 1: 75–98.##Nodjo, C.; Duvor, F.; Afriyie, M. (2015). An Assesment of the Effects of Internal Communication Practices on Employee Productivity: A Survey of the Views of Employess of Akuafo Adamfo Marketing Company.##Norton, T. A.; Zacher, H.; Ashkanasy, N. M. (2015). Pro-environmental organizational culture and climate. In J. Barling & J. L. Robertson (Eds.), the psychology of green organizations (pp. 322-348). [Chapter 14] Oxford University Press.##Porter, T. H.; Gallagher, V. C.; Lawong, D. (2016). “The greening of organizational culture: revisited fifteen years later”. American Journal of Business, Vol. 31, No. 4: 206-226.##Ranftl, Robert M. (1989). Seren keys for high Productivity, Productivity. A Dale Timpe, kend Publishing.##Saha, S.; Kumar, S. P. (2018). “Organizational culture as a moderator between affective commitment and job satisfaction: Empirical evidence from Indian public sector enterprises”. International Journal of Public Sector Management, Vol. 31, No. 2: 184-206.##Sihombing, S.; et al. (2018). “The effect of servant leadership on rewards, organizational culture and its implication for employee’s performance”. International Journal of Law and Management, Vol. 60, No. 2: 505-516.##Stead, W.E. and Stead, J.G. (1992). Management for a Small Planet. Sage, Newbury Park.##Taylor, J.; Vithayathil, J.; Yim, D. (2018). “Are corporate social responsibility (CSR) initiatives such as sustainable development and environmental policies value enhancing or window dressing”? Corporate Social Responsibility and Environmental Management. Vol. 25, No. 5: 971-980.##Wagner, M.; Schaltegger, S. (2004). “The Effect of Corporate Environmental Strategy Choice and Environmental Performance on Competitiveness and Economic Performance: An Empirical Study of EU Manufacturing”. European Management Journal. Vol. 22: 557-572.##Yu, W.; Ramanathan, R. (2015). “An empirical examination of stakeholder pressures, green operations practices and environmental performance”. International Journal of Production Research, Vol. 53, No. 21: 6390-6407.##Zhou, Z.; Luo, B. N.; Tang, T. L. P. (2018). “Corporate social responsibility excites ‘exponential’ positive employee engagement: The Matthew effect in CSR and sustainable policy”. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, Vol. 25, No. 4: 339-354.##