ارائه راهبردهای جذب گردشگر خارجی در شهر مشهد با استفاده از مدل استراتژیک SOAR

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت، دانشگاه بین المللی امام رضا (ع)، مشهد

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد مدیریت استراتژیک، دانشگاه بین المللی امام رضا (ع)، مشهد

3 دانشجوی دکتری سیاست گذاری بازرگانی ، دانشگاه بین المللی امام رضا (ع)، مشهد

10.22034/fakh.2021.273660.1449

چکیده

صنعت گردشگری به‌عنوان یکی از صنایع بزرگ و متنوع جهانی، مهم‌ترین منبع درآمد و اشتغال‌‌زایی برای بسیاری از کشورهای دنیا به­شمار می‌رود. ایران جزء 10 کشور برتر جهان از لحاظ برخورداری از جاذبه‌های گردشگری، جزء 5 کشور دنیا از لحاظ دارا­بودن تنوع گردشگری و جزء 3 کشور اول جهان از نظر محصولات مرتبط با صنایع دستی و تنوع آن است. بنابراین، هدف پژوهش حاضر ارائه راهبردهای جذب گردشگر خارجی در شهر مشهد با استفاده از مدل استراتژیک SOAR می‌باشد. این پژوهش از لحاظ روش، توصیفی- تحلیلی و همچنین، روش پژوهش، کیفی و ابزار پژوهش، مصاحبه نیمه­‌ساختاریافته و پرسشنامه است. نمونه آماری شامل 13 نفر از مدیران سازمان گردشگری، مدیران مراکز تجاری، اقامتی و گردشگری است که به شیوه نمونه­‌گیری هدفمند انتخاب شده‌اند. به منظور سنجش روایی، از روایی صوری و محتوا و برای سنجش پایایی از توافق دو کد­گذار استفاده شده­است. تجزیه و تحلیل داده‌ها از طریق عوامل چهارگانه در مدل استراتژیک SOAR انجام شد که به وسیله آن راهبردهای افزایش جذب گردشگر خارجی در شهر مشهد استخراج گردید. نتایج پژوهش منجر به استخراج 11 راهبرد شد که مهم‌ترین آن­ها عبارت­اند از: 1. معرفی شهر مشهد به­عنوان قطب گردشگری حلال، 2. تقویت روابط سیاسی، اجتماعی و فرهنگی با سایر کشورهای اسلامی؛ ‌بویژه کشورهای همسایه، 3. توسعه شهری و ارتقای رضایت‌مندی شهروندان و 4. بسترسازی جهت افزایش سرمایه‌گذاری خارجی و تسهیل مبادلات ارزی. در انتها نیز برای هر راهبرد، برنامه‌های عملیاتی مرتبط با آن ارائه شد­ه­است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


منابع
- اله‌یاری، سمیرا، و دیگران (1399). "الگوی بازاریابی مقصدهای گردشگری روستایی در ایران". مطالعات اجتماعی- گردشگری، سال هشتم، ش 16 (پاییز و زمستان): 59-88.##باقری، مسلم؛ شجاعی، پیام؛ اصغری، سمانه (1398). "پیامدهای جامعه­شناختی گردشگری در شهر شیراز". مطالعات اجتماعی- گردشگری، سال هفتم، ش 14 (پاییز و زمستان): 149-174.##پرچکانی، پروانه؛ رکن­الدین افتخاری، عبدالرضا؛ هاشمی، سیدسعید (1399). "آینده­نگاری برندسازی پایدار مقصدهای گردشگری ساحلی". مطالعات مدیریت گردشگری، سال پانزدهم، ش 5 (تابستان): 157-195.##حکمت­نیا، حسن (1399). "ارزیابی عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری شهر میبد". گردشگری شهری، سال هفتم، ش 2 (تابستان): 71-84.##حیدری، علی‌عباس (1397). "بررسی و شناسایی موانع جذب گردشگر خارجی در ایران". در: مجموعه مقالات اولین همایش ملی مدیریت، اقتصاد و اقتصاد مقاومتی. مشهد: دانشگاه پیام نور خراسان رضوی: 1-21.##خاوریان گرمسیر، امیررضا؛ استاورس، ژاکلین؛ علیان، مهدی (1392). "برنامه‌ریزی راهبری توسعه گردشگری شهری با استفاده از مدل استراتژیک سوآر (نمونه موردی: شهر تفت)". برنامه‌ریزی و آمایش فضا، سال هفدهم، ش 3 (پاییز): 127-143.##ده‌ده‌­جانی، جواد؛ خلیلی، حسین؛ میرزاابوالقاسمی، محمدصادق (1398). "راهبردهای توسعه گردشگری مذهبی (مطالعه موردی: حرم حضرت بی‌بی حکیمه)". گردشگری شهری، سال ششم، ش 4 (زمستان): 57-71.##رومیانی، احمد، و دیگران (1399). "برنامه‌ریزی راهبردی فضایی توسعه پایدار مقاصد گردشگری روستایی با استفاده از مدل استراتژیک SOAR". پژوهش‌های روستایی، سال یازدهم، ش 1 (بهار): 90-105.##زنگنه، یعقوب؛ شمس­الله زاده؛ یاسر (1393). "بررسی و تحلیل نقش تصویر مقصد در توسعه صنعت گردشگری (مطالعه موردی: کلان شهر تبریز)".  جغرافیا و برنامه­ریزی، سال شانزدهم، ش 41 (پاییز): 153-168.##سرایی، محمدحسین؛ نوری، محبوبه؛ آسیابانی، زهرا (1397). "راهبرد توسعه گردشگری پایدار در شهر نی‌ریز با استفاده از تحلیل استراتژیک SOAR".  کاوش‌های جغرافیایی مناطق بیابانی، سال ششم، ش 1 (بهار و تابستان): 51-74.##عبداللهی، علی­اصغر؛ مومنی آزاد، طاهره؛ شهدادپور، سمیرا (1394). "توسعه پایدار گردشگری شهری با مدل swot  (مطالعه موردی: شهر بوشهر)". در: مجموعه همایش بین المللی جغرافیا و توسعه پایدار. تهران: مؤسسه سفیران فرهنگی مبین: 1-15.##فرزین، محمدرضا، و دیگران (1399). "اثرات توسعه گردشگری ورودی بر توزیع درآمد بین خانوارها و شرکت‌ها". مطالعات اجتماعی- گردشگری، سال هشتم، ش 16 (پاییز و زمستان): 1-26.##فیروزی، محمدعلی؛ زادولی خواجه، شاهرخ (1396). "مدل استراتژیک SOAR گامی ‌به­سوی برنامه‌ریزی راهبردی توسعه­ی گردشگری شهری (نمونه موردی: کلان­شهر تبریز)". برنامه‌­ریزی منطقه­ای، سال هفتم، ش 25 (بهار): 29-40.##موسوی، میرنجف؛ سلطانی، ناصر (1393). "تحلیلی بر نقش گردشگری مذهبی در توسعه شهری (مطالعه موردی: امام­زاده جعفر یزد)". پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، سال پنجم، ش 18 (پاییز): 77-94.##یعقوبی منظری، پریسا؛ آقامیری، سیدامید (1397). "شناسایی استراتژی­های توسعه پایدار صنعت گردشگری ایران با استفاده از تکنیک ­متاسوات و ارائه راهکارهای مناسب". بررسی­های بازرگانی، سال پنجم، ش 15 (زمستان): 86-97.##
- Amber. G. R. (2018). "Religious tourism – a review of the literature". journal of Hospitality and Tourism Insights, Vol. 1, No. 2:150-167.##Boavida-Portugal, I.; Rocha, J.; Ferreira, C. C. (2016). "Exploring the impacts of future tourism development on land use/cover changes". Applied Geography, Vol. 77: 82-91.##Canosa, A.; Weiler, B. (2018). "Anthropology and sociology in tourism doctoral research". Tourist Studies, Vol. 18, No. 4: 375-398.##Cibinskiene, A.; Snieskiene, G. (2015). "Evaluation of city tourism competitiveness". Procedia-Social and Behavioral Sciences, Vol. 213: 105-110.##Claveria, O.; Monte, E.; Torra, S. (2015)."Common trends in international tourism demand: are they useful to improve tourism predictions?". Tourism Management Perspectives, Vol. 16: 116-122.##Egresi, I., et al. (2012). "Unlocking the potential of religious tourism in Turkey". GeoJournal of Tourism and Geosites, Vol. 9, No. 1: 63-80.##Fadli, M.; Liemanto, A.; Arifien, Z. (2019). "Re-Actualising the potential of temples in Greater Malang AS a new tourist Attraction in Indonesia". The need to transform regulations into Digitalised and Integrated management, Vol. 25, No. 2: 474-484.##Indrajaya, T., et al. (2019). "The Development of Creative Industry Strategies as a Tourist Attraction in Banten Province, Indonesia". Journal of Economics, Management and Trade, Vol. 22, No. 5: 1-10.##Lin, M. C.; Yang, M. W. (2016). "Environmental and Social Impact Assessment for the Tourism Industry: A Case Study of Coastal Recreation Areas in Hualien Taiwan". Advances in Management and Applied Economics, Vol. 6, No. 6: 1-29.##Maat, S. B.; Zakaria, E. (2010). "The learning environment, teacher's factor and Student’s attitude towards Mathematics amongst engineering technology students". International Journal of Academic Research, Vol. 2, No. 2: 16-20.##Shen, J.; Zhang, J. (2019). "Design and Research of Resource Recycling Service System in tourist Attractions: Taking International Cruises as an Example". Designing Sustainability for all, Vol. 1, No. 1: 137-150.##Stavros, J. M.; Saint, D. (2010). SOAR: Linking strategy and OD to sustainable performance. Practicing organization development: A guide for leading change, Vol. 3: 377-394.##Syamala, G.; Kakoti, S. (2016). "A study on religious tourism-potential and possibilities with reference to Shirdi a place of religious tourism". Online International Interdisciplinary Research Journal, Vol. 5, No. 1: 115-124.##Wu, C. W. (2016). "Destination loyalty modeling of the global tourism". Journal of Business Research, Vol. 69, No. 6: 2213-221.##