اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان خراسان جنوبی مطالعات فرهنگی اجتماعی خراسان 2676-6116 8 4 2015 02 19 بررسی شکلی و محتوایی روزنامه خورشید (دوره مشروطیت) 7 33 143783 FA محمد بیطرفان دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی دانشگاه خوارزمی Journal Article 2014 09 17 انقلاب مشروطیت فضای مناسبی جهت تسریع انتقال اخبار و بعضاً رشد آگاهی های عمومی به ارمغان آورد. از این رو، روزنامه‌های آزاد یکی از مهم ترین دستاوردهای انقلاب مشروطیت بود. این جستار دو هدف عمده را دنبال می کند. یکی بررسی شکلی روزنامه هم چون نوع چاپ، کاغذ، ساختار روزنامه و ...، دیگری بررسی و تحلیل مسائل عمده سیاسی و اجتماعی ایالت خراسان. یافته های پژوهش حاکی از این است که روزنامه خورشید با وجود روزنامه بشارت، مهم ترین جریده مشهد در دوره مشروطیت بود؛ زیرا این روزنامه آئینه تمام نمای تحولات اجتماعی، سیاسی و فرهنگی شهر مشهد و ولایات خراسان در دوره مشروطیت محسوب می شود. این روزنامه در کنار توجه به مسائل شهری و برون‌شهری مشهد، با مقالات متنوع سیاسی، طنز و علمی به روشنگری و تنویر افکار عمومی می‌پردازد. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی - تحلیلی و بر اساس بررسی شکلی و محتوای روزنامه خورشید است.

http://www.farhangekhorasan.ir/article_143783_f74d1f94d8b8f02db7c912a4986ae516.pdf

اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان خراسان جنوبی مطالعات فرهنگی اجتماعی خراسان 2676-6116 8 4 2015 02 19 بررسی رابطه بین اعتماد اجتماعی و رضایت شغلی معلمان شهر مشهد 35 58 143784 FA مسعود حاجی زاده میمندی دانشیار جامعه شناسی دانشگاه یزد سیدمحمود لعل سجادی کارشناس ارشد جامعه شناسی، دبیر دبیرستان های مشهد Journal Article 2014 08 27 تعریف رضایت شغلی به اختصار عبارت از نگرش مثبت و خوشایند فرد به شغل خود می باشد. برای تحقق اهداف سازمان‌های مختلف موجود در جامعه لازم است که کارکنان آن از رضایت شغلی مطلوبی برخوردار باشند و معلمان به عنوان یک قشر فرهنگی که نقشی تعیین‌کننده در تربیت نیروی انسانی و هم چنین ارتقای فضای فرهنگی- اجتماعی جامعه به عهده دارند؛ برای ایفای نقش و کارکردهای خود لازم است که از رضایت شغلی کافی برخوردار باشند. اعتماد اجتماعی که عبارت از سطح اطمینان و عواطف مشترک افراد درگیر در یک رابطه اجتماعی تعریف شده است از مهم ترین ابعاد و مؤلفه های سرمایه اجتماعی محسوب می‌گردد و معلمان به عنوان یکی از اقشار تأثیرگذار و مرجع جامعه نیاز به آن دارند که از اعتماد اجتماعی کافی برخوردار باشند تا بتوانند رسالت و مسؤولیت های خود را به خوبی ایفا کنند. پژوهش حاضر به بررسی میزان اعتماد اجتماعی و رابطه آن با میزان رضایت شغلی معلمان شهر مشهد پرداخته است. روش پژوهش، پیمایشی و جامعه آماری کلیه معلمان رسمی و مشغول به تدریس مقاطع ابتدائی، راهنمائی و دبیرستان شهر مشهد بوده که تعداد آنها 18828 نفر است که 298 نفر از آن ها بر اساس فرمول کوکران به عنوان نمونه انتخاب شده است. شیوه نمونه گیری طبقه بندی متناسب چند مرحله ای بوده است. روش اصلی جمع آوری داده ها در این پژوهش پرسشنامه بوده است که از روائی و پایائی مناسب برخوردار بوده است. روائی از نوع محتوایی یعنی مراجعه به متخصصان که عمدتاً اساتید دانشکده علوم اجتماعی بوده‌اند و برای سنجش پایائی از محاسبه ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده که این ضریب برای اعتماد اجتماعی برابر با 89/0 و برای رضایت شغلی برابر 83/0 بوده است. یافته های تحقیق نشان داد که میزان اعتماد اجتماعی در حد متوسط، میزان رضایت شغلی متوسط رو به بالا بوده است و بین اعتماد اجتماعی و رضایت شغلی رابطه معناداری وجود داشته است به این معنا که هر چه میزان اعتماد اجتماعی در بین معلمان شهر مشهد افزوده شود، بر میزان رضایت شغلی آن ها نیز افزوده می گردد.

http://www.farhangekhorasan.ir/article_143784_1e161e023fec4eb3dbec84038d18bfa1.pdf

اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان خراسان جنوبی مطالعات فرهنگی اجتماعی خراسان 2676-6116 8 4 2015 02 19 بررسی رابطه نگرش به فساد اداری و احساس محرومیت نسبی (مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه پیام نور بجنورد) 59 85 143786 FA هادی حسن دوست فرخانی مدرس دانشگاه پیام نور بجنورد و کارشناس فرهنگی اداره کل کتابخانه های عمومی خراسان شمالی امید رضایی کارشناس ارشد پژوهش علوم اجتماعی حسن پاکزاد سرداری کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی سعید رضایی کارشناس ارشد حقوق عمومی Journal Article 2014 08 02 در این پژوهش سعی بر آن شده است تا از یک سو، ابتدا مسأله نگرش به فساد اداری (در تقابل با سلامت اداری) در قشر حساس دانشجویان به عنوان گردانندگان بالقوه سمت‌های سازمانی در آینده نزدیک مورد بررسی قرار گیرد و از سوی دیگر، ارتباط آن با مفهوم احساس محرومیت نسبی به عنوان یکی از مفاهیم و نظریات مهم در حوزه انحرافات اجتماعی مورد بررسی قرار گیرد. روش تحقیق در این پژوهش از نوع پیمایشی بوده و روش جمع آوری داده‌ها، پرسشنامه محقق ساخته می‌باشد که شامل شاخص نگرش به فساد اداری و شاخص سنجش احساس محرمیت نسبی و هم چنین سؤالاتی در مورد مشخصات جمعیت شناختی پاسخگویان بوده است. جامعه آماری، دانشجویان دانشگاه پیام نور بجنورد در سال تحصیلی 1393-1392 می باشد که از طریق فرمول کوکران و با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای نظام مند، 150 نفر با روش آماری همبستگی مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که از یک سو، بین متغیر نگرش به فساد اداری دانشجویان و احساس محرومیت نسبی آن‌ها رابطه معنادار وجود دارد و از دیگر سو، متغیرهای زمینه ای جنسیت و پایگاه اقتصادی و اجتماعی افراد با نگرش به فساد اداری در ارتباط است.

http://www.farhangekhorasan.ir/article_143786_1d687de932b9e2c0bd0b999e4fe67406.pdf

اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان خراسان جنوبی مطالعات فرهنگی اجتماعی خراسان 2676-6116 8 4 2015 02 19 Making Use of Dynamic TV Canal and Its Role in Educational Motivation and Educational Progress of Students of Fifth Grade Degree Case Study: (Birjand City in 2013-2014 Session) استفاده از شبکه تلویزیونی پویا و نقش آن در انگیزش تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایه پنجم ابتدایی (مورد مطالعه: شهر بیرجند سال تحصیلی 92-93) 87 109 143787 10.22034/fakh.2015.143787 FA مریم سبزه کار کارشناس ارشد علوم تربیتی گرایش آموزش ابتدایی دانشگاه آزاد اسلامی قاینات هادی پورشافعی دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه بیرجند 0000-0003-2435-0294 Journal Article 2014 09 08 Television counted as an effective instruments in increasing of knowledge and awareness and has a dynamicity in medium industry and theatrical arts and an enormous affinity both in production and establishment of communication with the addressee. Since kids, child and the youths organize the first rate chain of interest and addresses of dynamic canal, so this canal has come forth with the aim of responsiveness to the training, educating, entertaining and amusing needs of the addresses for training of kids and child to help families. The present research is descriptive-comparative in its nature and has been used for the reason of inspecting the exploitation of dynamic TV canal and its role in educational motivation and educational progress of students. The statistical community has contained all of the students of fifth grade degree of Birjand’s city. The case study under investigation is 500 individuals of boys and girls which has been selected from cluster and random method. In order to collect data, a questionnaire of demographical, educational status and Harter’s scale of educational motivation (1981) has been prepared and distributed among the examinees. The results of this article indicated that there was not a meaningful differences between the educational progress and motivation of the students who watch dynamic canal program in TV and who do not watch this program. And also the results suggested that there was not a meaningful differences relating to sexuality between the educational progress and motivation of the students who watch dynamic canal program in TV and who do not watch this program تلویزیون از ابزارهاى مؤثر در افزایش شناخت و آگاهى به شمار مى آید و پویانمایی در صنعت رسانه و هنرهای نمایشی، قابلیت‌های فراوانی هم در تولید و هم در برقراری ارتباط با مخاطب دارد. از آنجا که همواره مخاطبان خردسال، کودک و نوجوان حلقه اول علاقه‌مندان و مخاطبان شبکه پویا را تشکیل می دهند، لذا این شبکه با هدف پاسخگویی نیازهای تربیتی، آموزشی، سرگرمی و تفریحی مخاطبان برای تربیت خردسالان و کودکان به کمک خانواده‌ها آمده است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی - مقایسه ای و به منظور بررسی استفاده از شبکه تلویزیونی پویا و نقش آن در انگیزش تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان صورت گرفته است. جامعه آماری شامل همه دانش آموزان مقطع پنجم ابتدایی شهر بیرجند بوده است. نمونه مورد بررسی، 500 نفر از دانش آموزان پسر و دختر است که به روش خوشه ای و تصادفی انتخاب شد. به منظور جمع آوری اطلاعات، پرسشنامه ای شامل اطلاعات جمعیت شناختی، وضعیت تحصیلی و مقیاس انگیزش تحصیلی هارتر (1981)، تهیه و در اختیار آزمودنی ها قرار گرفت. نتایج این پژوهش حاکی از این بود که بین پیشرفت و انگیزش تحصیلی دانش آموزانی که برنامه های شبکه پویا را تماشا می کنند و آنهایی که تماشا نمی کنند تفاوت معنی داری وجود نداشت. هم چنین نتایج پژوهش حاکی از این بود که بین پیشرفت و انگیزه تحصیلی دانش آموزانی که برنامه های شبکه پویا را تماشا می کنند و آنهایی که تماشا نمی کنند، به لحاظ جنسیت تفاوت معنی داری وجود ندارد.

http://www.farhangekhorasan.ir/article_143787_2f7e98123e96e0223ecdf690d5d65301.pdf

اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان خراسان جنوبی مطالعات فرهنگی اجتماعی خراسان 2676-6116 8 4 2015 02 19 The Inspection of Social Consequences of Drought in Rural Regions Case Study: Shoosf District of Nehbandan County بررسی پیامدهای اجتماعی خشکسالی بر نواحی روستایی (مطالعه موردی: بخش شوسف شهرستان نهبندان) 111 127 143789 10.22034/fakh.2015.143789 FA محمود فال سلیمان دانشیار گروه جغرافیا دانشگاه بیرجند جواد میکانیکی دانشیار گروه جغرافیا دانشگاه بیرجند 0009-0008-8108-0116 حسین سنجری دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه بیرجند Journal Article 2014 10 12 Our country for the reason of resting on dry strap of geographical latitudes in northern hemisphere suffered continuously from famine, dryness and droughty. Although about two third of the country’s geographical arena situated on the dry zones, but in two recent decades, the dryness and famine has influenced all of the country so that this problem turned as one of the important concerns of politicians and planners which the oppositional effects of this problem can be seen very clearly in two recent decades in different seasons of developmental programs of the country. The provision and drawings of contrasting methods with famine and dryness and its direct and indirect economical and sociological effects demands the recognition of dearth influences in various geographical arenas. This research has been investigated the restricted area of geographical boundary of the east of country in South Khorasan as a region of case study of influence weighting of sociological effects of drought in rural spaces. This present research for the reason of its applicability aim, from the view of its nature and methodology is descriptive-analytic and from the view of data collection is documentary-survey one. The statistical community of research contains from 153 villages of Shoosf district of Nehbandan city which among them the numbers of 38 villages has been selected as a sample community and the labor of inquiry making has been accomplished from among 262 selected ones in this village. For the analysis of the required data, the statistical software of SPSS and EXCEL and for the reason of data processing method, the single sample T test has been used. The findings of research indicated that the dryness from social dimension causes the increase of immigration, illegal activities, poverty and the more dependency of villagers to the patronizing organizations. For this reason in opposition to drought consequences the harmonious methods with regional conditions from the environmental, economic and social aspects should be assumed کشور ما به دلیل قرارگیری در کمربند خشک عرض‌های جغرافیایی نیمکره شمالی به طور پیوسته از خشکسالی، خشکی و کم‌آبی رنج می‌برد. هر چند حدود دو سوم از پهنه جغرافیایی کشور در عرصه مناطق خشک واقع شده، ولی در دو دهه اخیر گسترش خشکسالی و کم‌آبی تمام کشور را تحت تأثیر قرار داده است. به طوری که این مسأله از دغدغه‌های مهم سیاستگذاران و برنامه‌ریزان گردیده که آثار مقابله با آن به‌وضوح در فصول مختلف برنامه‌های توسعه کشور در دو دهه اخیر مشهود است. تهیه و تنطیم روش‌های مقابله با خشکسالی و کم‌آبی و ‌تأثیرات مستقیم و غیرمستقیم اقتصادی و اجتماعی آن نیازمند شناخت اثرات خشکسالی‌ها در پهنه‌های متفاوت جغرافیایی است‌. این تحقیق محدوده‌ای از بستر جغرافیایی شرق کشور در استان خراسان جنوبی را به عنوان منطقه مورد مطالعه اثرسنجی آثار اجتماعی خشکسالی بر فضاهای روستایی را مورد بررسی قرار داده است. تحقیق حاضر به لحاظ هدف کاربردی، از لحاظ روش و ماهیت توصیفی‌-تحلیلی و از لحاظ جمع آوری داده‌ها اسنادی- پیمایشی می‌باشد. جامعه آماری تحقیق را 153 روستای بخش شوسف شهرستان نهبندان تشکیل می‌دهند که از این میان 38 روستا به عنوان جامعه نمونه انتخاب، و کار پرسشگری از 262 منتخب در این روستاها صورت گرفته است‌. برای تجزیه و تحلیل داده‌های مورد لزوم از نرم افزار‌های آماری SPSS و EXCEL و جهت پردازش داده‌ها از آزمونT تک نمونه‌ای‌ استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد خشکسالی‌ در بعد اجتماعی موجب افزایش مهاجرت، افزایش فعالیت های غیرقانونی، فقر و وابستگی بیشتر روستاییان به سازمان‌های حمایتی شده است‌. از این رو، برای مقابله با پیامدهای خشکسالی باید روش‌هایی همسو با شرایط منطقه‌ای از ابعاد زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی اتخاذ نمود.

http://www.farhangekhorasan.ir/article_143789_f42983f691338e6339a0aac729faa916.pdf

اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان خراسان جنوبی مطالعات فرهنگی اجتماعی خراسان 2676-6116 8 4 2015 02 19 The Suffix “-āk “in Dialect of Birjand and its Past Record in Middle Farsi پسوند "ـ ـاک" در گویش بیرجند و سابقه ی آن در دوره ی میانه 129 148 143790 10.22034/fakh.2015.143790 FA حامد نوروزی استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بیرجند 0000-0003-1420-8622 کلثوم قربانی جویباری استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بیرجند Journal Article 2014 09 30 The inspection of South Khorasan dialects shows that from one hand the components of middle Farsi can be found in it and from the other hand the components from east languages comes upon which entered in this dialect from a long time ago and partly are prevalent in official Farsi too. One of the methods to investigate the original and loan components in dialects is the historical pursue of suffixes. Because the suffixes are among the components that rarely can be accepted in language. One of the important Iranian suffixes is the suffix “-āk” in word like, “pichak”, “Borrak” and “Parrak” which were prevalent in Birjand’s old dialect. This suffix in dialect of Birjand has hold two different roots. In words like “Pichak” with the meaning of abdomen crimp, the suffix “-āk “which is lag behind from the suffix infinitive –āk of Sa’di. This suffix in words “Khorak” and “Pooshak” and “Soozak” is still prevalent in official Farsi. Today in Birjand’s dialect the infinitive “-āk “is superseded by the suffix “-esh” and has been dealt with it like the other action infinitives in Farsi. As a result this word has been come out in the form of “Pichesh/Pecesh” (pečeš). But from the other hand, the subjective suffix –āk has been current in words like “parak” in the dialect of Birjand from the far past. The subjective suffix –āk is detained from the –āk of middle Farsi and the –āg of Parti. Also today this suffix is being used in the same form like in the dialect of Birjand. But in standard Farsi and the majority of the other Iranian dialects, this suffix has been changed to the form of “–ā” by the omission of final “K”. بررسی گویش‌های خراسان جنوبی نشان می‌دهد که از یک‌سو عناصری از فارسی میانه در آن‌ها یافت می‌شود و از سوی دیگر، می‌توان عناصری از زبان‌های شرقی را یافت که از دیرباز وارد این گویش‌‌ها شده‌اند و بعضاً در فارسی رسمی نیز رایج اند. یکی از راه‌های بررسی عناصر اصلی و قرضی در گویش‌ها پی‌گیری تاریخی پسوندهاست؛ زیرا پسوندها جزء عناصری هستند که به سختی در زبان پذیرفته می‌شوند. یکی از مهم‌ترین پسوندهای ایرانی، پسوند "ـ ـاک" است که در لغاتی مانند "پیچاک"، "بُرّاک" و "پَرّاک" در گویش قدیم بیرجند رایج بوده است. این پسوند در گویش بیرجند دو ریشه ی مختلف داشته است. در لغاتی مانند "پیچاک" به معنی پیچش شکم، پسوند "ـ ـاک" بازمانده از پسوند مصدری -āk سغدی است. این پسوند در لغات "خوراک" و "پوشاک" و "سوزاک" هنوز در فارسی رسمی رایج است. "ـ ـاک" مصدری، امروزه در گویش بیرجندی جای خود را به "ـ ـِش" داده است و مانند دیگر اسم مصدرهای زبان فارسی با آن رفتار شده است. در نتیجه این لغت به صورت "پیچش/ پچش" (pečeš) در آمده است. اما از سوی دیگر، پسوند "ـ ـاک" فاعلی نیز از قدیم در گویش بیرجند در لغاتی مانند "پراک" رایج بوده است. پسوند "ـ ـاک" فاعلی بازمانده از -āk فارسی میانه و -āg پارتی است. این پسوند امروزه نیز به همین صورت در گویش بیرجند رایج است. اما در فارسی معیار و اغلب گویش‌های دیگر ایرانی این پسوند با حذف "ک" انتهایی به صورت "ـ ـا" در آمده است.

http://www.farhangekhorasan.ir/article_143790_1569bf328ef9bdc417cb183c14b6ee1d.pdf

اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان خراسان جنوبی مطالعات فرهنگی اجتماعی خراسان 2676-6116 8 4 2015 02 19 Exploration of the Architectural Pattern and Environmental Texture of Garden Houses of Islamiyeh of Ferdows County بازشناسی الگوی معماری و ساختار فضایی خانه باغ های اسلامیه (شهرستان فردوس) 149 164 143791 10.22034/fakh.2015.143791 FA حسن هاشمی زرج آباد استادیار گروه باستان شناسی دانشگاه بیرجند مرتضی نهاری کارشناس ارشد باستان شناسی دانشگاه بیرجند Journal Article 2014 11 24 Islamiyeh is a city in the northeast of Ferdows which is established after the earthquake in solar year of 1347 in this region. The houses of this county crated by local architects without any support or supervision of the rolling government. In this research the attempt has been made to explain and describe about the architecture of these houses by the use of image and photos. The accomplished studies verifies this fact that the established houses after earthquake in this city approximately contain the same kind of image and created in the form of garden house and the environmental texture includes the entrance porch, vestibule, porch dome, courtyard, rooms with various functions and the garden which contains a building in itself. The used materials in the garden houses of Islamiyeh are mostly from ecological materials; such as mud brick, clay, brick; all the side points of these houses were in northwest- southeast without exception (Roon-e Isfahan) and these houses after the earthquake- in contrary to the organizational houses which has been built in Ferdows by the government- and has modeled from the houses before the Ferdows’s earthquake. The historic houses of Ferdows which were totally in harmony with the social, livelihood and ethical circumstances of people and especially with ecological condition of the region, are the pattern modeling for newly established garden houses after the earthquake in Islamiyeh. اسلامیه شهری است در شمال شرقی فردوس که بعد از زلزله سال 1347 خورشیدی در این منطقه تأسیس گردید. خانه های این شهر توسط معماران محلی و بدون حمایت و نظارت دولت وقت احداث شد. در این پژوهش سعی بر آن است با ارائه پلان و عکس به توضیح و توصیفی در مورد معماری این خانه ها دست یازیم. مطالعات انجام گرفته مؤید این امر است خانه های احداث شده بعد از زلزله در این شهر تقریباً دارای پلان یکسان بوده و به صورت خانه باغ بنا شده اند و ساختار فضایی شامل ایوان ورودی، هشتی، دالان، حیاط، اتاق هایی با کارکردهای مختلف و باغی که ساختمان در آن قرار گرفته، می باشد. مصالح به کار رفته در خانه باغ های اسلامیه اکثراً بوم آورد است از قبیل خشت و گل و آجر؛ جهت خانه ها همگی بدون استثنا شمال غربی- جنوب شرقی (رون اصفهانی) بوده این خانه ها در بعد از زلزله - خلاف خانه های سازمانی که توسط دولت در فردوس ساخته شده بود- از نمونه خانه های قبل از زلزله فردوس الگو گرفته است. خانه های تاریخی فردوس که کاملاً با اوضاع اجتماعی، معیشتی و اعتقادی مردم و خصوصاً شرایط اقلیمی منطقه متناسب بوده الگویی برای خانه باغ های تازه تأسیس بعد از زلزله در اسلامیه است.

http://www.farhangekhorasan.ir/article_143791_acd6551abd62fdb8064b4ce7662462af.pdf